Nieuws

'Als je zegt dat het beter moet, moet je wel zeggen wát beter moet' (FD)

Ad van Gils, sinds een jaar topman van PwC, ziet 'een discrepantie' tussen hoe accountants tegenwoordig hun werk doen en hoe de buitenwacht daarover denkt. 'Als je zegt dat het beter moet, moet je wel zeggen wát beter moet.'

Rémy Baurichter en Joris Polman

Hij moest leren leiding te geven, zegt hij zelf. Niettemin staat Ad van Gils (52) al weer een jaar aan het hoofd van accountants- en advieskantoor PwC Nederland. 'Toen ik bij PwC begon had ik niet in mijn hoofd dat ik topman wilde worden. Zo zit ik niet in elkaar. De meeste dingen in mijn carrière zijn mij ook maar overkomen.'

Met zijn Brabantse tongval en no-nonsense-uitstraling is Van Gils geen Zuidas-type. Hij is een gezinsman, woont na wat omzwervingen gewoon weer in Brabant en hij gaat er prat op nog steeds getrouwd te zijn met zijn middelbareschoolvriendinnetje. Hij heeft sinds hij topman is weliswaar een auto met chauffeur, maar Van Gils benadert dat vooral praktisch. Hij kan zo nog werken tijdens de rit van en naar zijn gezin in Brabant.

Herstel van vertrouwen

Dat het hem allemaal overkomen is, betekent niet dat Van Gils niet weet wat hij wil: hij wil herstel van vertrouwen. Al bijna tien jaar liggen accountants onder een vergrootglas, hij weet het als geen ander. Het waren bedrijven die failliet gingen en bestuurders die fraudeerden. Steeds vaker kwam de vraag: waar was de accountant als hoeder van het maatschappelijk verkeer?

Van Gils weet nog dat accountants in 2014 — een zwart jaar voor de sector — een running gag werden in de columns van Youp van 't Hek. 'Dan weet je dat het mis is. Iedereen heeft inmiddels wel een mening over hoe accountants beter hun werk kunnen doen.' Daarom is het goed, zegt hij, dat minister Hoekstra van Financiën de regie heeft genomen door de Commissie Toekomst Accountancy (CTA) in te stellen. 'Waar die mee komt? Geen idee. Dat is nog koffiedik kijken.'

Rode draad

De commissie ontving intussen tientallen zienswijzen van kantoren, academici en andere belanghebbenden. Eerder deze maand hield de CTA rondetafelgesprekken. Van Gils schoof ook aan. 'Of er een rode draad is? Ik heb niks nieuws gehoord. In al die jaren dat er nu debat wordt gevoerd over accountants is alles eigenlijk al wel eens gezegd.'

PwC heeft al veel veranderd: de firma heeft meer oog voor zijn maatschappelijke verantwoordelijkheden en de firma levert beter werk af, vindt hij. Zijn boodschap: 'Kijk ook naar wat wij al gedaan hebben. Kijk naar wat voor resultaten dat heeft.'

Alomvattend verhaal

Tegelijkertijd weet Van Gils dat de sector heel divers is. 'Het is inderdaad heel ingewikkeld om met een alomvattend verhaal te komen. Er zijn bijna driehonderd vergunninghouders op het gebied van wettelijke controles en die bedienen een breed palet aan klanten.'

Aan de ene kant zitten grote beursgenoteerde ondernemingen, banken en verzekeraars. 'Aan de andere kant heb je, zeg, familiebedrijven zonder bankschuld. Daar is het publieke belang van een heel andere orde. Kies je voor de gemene deler dan doe je de een tekort en overschat je de ander juist weer.' Toch heeft hij vertrouwen in de CTA. 'De leden zijn wetenschappers. Ik merk dat ze grondig onderzoek doen.'

Waakhond

PwC en EY baarden vorige maand opzien met de uitkomst van een rechtszaak die de kantoren hadden aangespannen tegen toezichthouder AFM. De waakhond beboette hen voor schending van de wettelijke zorgplicht. Die regelt dat accountantsorganisaties hun medewerkers zo goed mogelijk helpen hun werk te doen.

De rechter haalde definitief een streep door de boetes en vermorzelde daarmee een hoeksteen van het toezicht. 'We hebben de hele gifbeker leeggedronken', zei AFM-bestuurder Gerben Everts daarover in NRC. Hij wil nu dat de minister de wet wijzigt.

Boete

Van Gils reageert stoïcijns. 'Er is een discrepantie tussen al die mensen die met eer en geweten hun werk doen bij PwC en de beeldvorming die er buiten onze organisatie is. Als de AFM ons een boete oplegt en zegt dat het beter moet, dan vinden wij dat je ook moet zeggen wát beter moet. Wij willen graag werken aan verbetering. Maar op deze manier ging dat niet.'

En die gifbeker? 'Ach ja, voor ons is dit een inhoudelijk verschil van inzicht. Daar heeft de rechter finaal over geoordeeld. Het heeft voor ons de relatie met de AFM verder niet beïnvloed.'

Veel te weinig

Liever praat Van Gils over zijn stokpaardje: diversiteit. Hij trekt er hard aan bij PwC, maar geeft ook toe dat er nog een wereld te winnen is. PwC telt 280 partners, minder dan een vijfde is vrouw. Is het partnerschap niet te moeilijk met het moederschap te rijmen? Dat ontkent hij. 'Als partner kun je parttime werken. Dat slechts 6% van alle partners effectief in deeltijd werkt, vindt hij wel 'te weinig'.

Maar het gaat bij parttime werken volgens Van Gils niet alleen om een keuze voor kinderen. 'Die keuze maakt mij niet uit. Er zijn partners die bijvoorbeeld hoogleraar zijn, of die maatschappelijk werk doen. Dat opent perspectieven voor onze organisatie. Maar de een maakt de keuze om zestig uur of meer te werken. Een ander wil dat niet. Dat is allemaal prima.'

Wat gaaf voor je!

Er zijn ondertussen genoeg landen waar PwC meer vrouwelijke partners heeft dan in Nederland. 'Heeft dat met cultuur te maken? Ik weet het niet. Maar toen een vrouwelijke collega aan een buurvrouw vertelde over haar benoeming in de raad van bestuur kreeg ze als reactie: “Jeetje, ben je er dan nog wel voor je kinderen?” Die buurvrouw had ook kunnen zeggen: "Wat gaaf voor je!" Dat is in andere landen wel anders.' Van Gils hoopt dat te kunnen doorbreken. Medewerkers vragen erom, maar klanten ook. Het is zijn heilige overtuiging dat PwC beter presteert als er ruimte is voor individuele wensen van medewerkers.

Copyright © Het Financieele Dagblad, 2019. fd.nl

Gerelateerd

reacties

Reageer op dit artikel

Spelregels debat

    Aanmelden nieuwsbrief

    Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

    Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.