NBA nieuws
Inwerkingtreding accountantswet vanaf 2027 - Cbw Control Framework uitgebreid met sector zorg - Nieuwe AFM-bestuurder verantwoordelijk voor toezicht op accountants - NBA biedt nieuwe tool voor beheren PE-portfolio - Jaarverslag Accountantskamer: meer tuchtklachten in 2025 - NBA werkt met opleiders en kantoren aan geïntegreerde accountantsopleiding - Nieuwe handreiking voor controle rechtmatigheidsverantwoording decentrale overheden - Steven Maijoor nieuwe voorzitter FAR.
Dit artikel is verschenen in Accountant nr. 2, 2026
Bekijk alle artikelen uit dit nummer
» Download dit artikel in pdf
» Download het hele nummer (pdf)
Inwerkingtreding accountantswet vanaf 2027
De Wijzigingswet accountancysector treedt naar verwachting pas per 1 januari 2027 in werking. Dat betekent een vertraging bij de invoering van de wet van minstens een halfjaar.
Minister van Financiën Eelco Heinen meldde dat in een brief aan de Tweede Kamer bij het Ontwerpbesluit tot wijziging van diverse besluiten ter uitvoering van de Wijzigingswet accountancysector. De wijzigingswet is gericht op het verhogen van de kwaliteit van wettelijk verplichte accountantscontroles. Volgens minister Heinen is invoering per 1 juli 2026 "niet haalbaar", vanwege de wettelijk afgesproken 'voorhang' en advisering door de Raad van State. Hij gaat er nu van uit dat alle desbetreffende regelgeving in werking treedt op 1 januari 2027.
Aangepast
Na een jarenlang voortraject werd de Wijzigingswet accountancysector uiteindelijk in het najaar van 2025 kort na elkaar door zowel de Tweede als de Eerste Kamer aangenomen. Vervolgens werd nog een wijzigingsbesluit ter consultatie voorgelegd, dat hoort bij de uitvoering van de wijzigingswet en een aantal regelingen over accountants en accountantsorganisaties. In aanloop naar de stemming in het parlement en de senaat werd de wijzigingswet door minister Heinen in het voorjaar van 2025 nog op enkele punten aangepast. Zo werd de aanwijsbevoegdheid van de NBA uitgesteld en hoeven accountantskantoren met een reguliere AFM-vergunning voorlopig nog niet te rapporteren over kwaliteitsindicatoren.
Als de nieuwe deadline van 1 januari 2027 wordt gehaald, treden per die datum zowel de Wijzigingswet accountancysector, als het Wijzigingsbesluit accountancysector en de bijbehorende ministeriële regeling in werking.
Cbw Control Framework uitgebreid met sector zorg
Het Cbw (NIS2) Control Framework, ontwikkeld door de Auditdienst Rijk en NOREA, is uitgebreid met vereisten voor de zorgsector. Het framework helpt organisaties hun cyberweerbaarheid inzichtelijk te maken en te toetsen in welke mate zij invulling geven aan de wetgeving.
In de eerste versie van het Cbw (NIS2) Control Framework waren al vereisten opgenomen voor de overheid (BIO2) en de financiële sector (DORA). Vanuit de zorgsector zijn nu ook vereisten opgenomen voor organisaties die voor de beveiliging van persoonlijke gezondheidsinformatie gebruikmaken van NEN 7510. Het framework is vanaf nu bovendien beschikbaar in het Engels. Het Cbw (NIS2) Control Framework werd in september 2025 ontwikkeld door de Auditdienst Rijk en NOREA, de beroepsvereniging van IT-auditors. Aanleiding was de aankomende Cyberbeveiligingswet, die nieuwe eisen stelt aan Nederlandse organisaties op het gebied van digitale weerbaarheid.
Het framework biedt bestuurders, IT-verantwoordelijken en IT-auditors snel en gestructureerd inzicht in de wet- en regelgeving. Het helpt verbeterpunten te identificeren om de digitale weerbaarheid te vergroten en de compliancy aan wet- en regelgeving te waarborgen. Dankzij de modulaire opzet is het framework flexibel inzetbaar en eenvoudig aan te passen aan sector- of organisatiespecifieke eisen. Daarnaast kunnen sectoren zelf normen toevoegen.
De uitbreiding is een tussentijdse update van het framework. Wanneer de Cyberbeveiligingswet op 1 juli aanstaande van kracht wordt, zal een definitieve versie van het framework worden gepubliceerd. Het Cbw (NIS2) Control Framework en het bijbehorende studierapport zijn beschikbaar via de websites van de Auditdienst Rijk en NOREA.
Nieuwe AFM-bestuurder verantwoordelijk voor toezicht op accountants
Per 1 september 2026 treedt Richard Doornbosch toe tot het bestuur van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Hij wordt als bestuurslid verantwoordelijk voor het toezicht op de kwaliteit van de accountantscontrole en verslaggeving en de integriteit en veerkracht van de kapitaalmarkten.
Richard Doornbosch (1973) is econoom en sinds 2020 president van de Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten (CBCS). Daarvoor vervulde hij diverse functies bij het ministerie van Financiën en Volksgezondheid, Welzijn en Sport en werkte een aantal jaren in het buitenland voor onder andere de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en het Internationaal Monetair Fonds (IMF).
De benoeming van Doornbosch is voor een periode van vier jaar, aldus de AFM. Daarmee wordt de vacature in het AFM-bestuur opgevuld, die per september ontstaat met het terugtreden van Jos Heuvelman. Hanzo van Beusekom, momenteel belast met het toezicht op accountants, neemt binnen het AFM-bestuur de portefeuille van Heuvelman over.
Het bestuur van de AFM bestaat met deze benoeming vanaf 1 september aanstaande uit Laura van Geest (bestuursvoorzitter), Hanzo van Beusekom, Marije Lely en Richard Doornbosch.
NBA biedt nieuwe tool voor beheren PE-portfolio
Om leden beter te helpen bij het samenstellen en beheren van een persoonlijk PE-portfolio, heeft de NBA een nieuwe PE-tool ontwikkeld.
Sinds 2021 werkt de NBA met een outputgericht systeem voor permanente educatie, dat meer vrijheid biedt om het eigen leertraject vorm te geven. Onderdeel van het PE-systeem is een jaarlijks op te stellen PE-portfolio met persoonlijke leerdoelen en activiteiten. Uit een evaluatie van de nieuwe opzet van de permanente educatie bleek onder meer dat leden behoefte hebben aan ondersteuning bij het opstellen van hun PE-portfolio. Naast een beoordelingsmatrix, een uitgebreide handleiding en een checklist, is daarom de vernieuwde PE-tool geïntroduceerd. Leden worden daarmee stapsgewijs door de fases van het portfolio geleid.
Leerdoelen en -activiteiten
In de nieuwe tool kunnen leden hun PE-portfolio samenstellen met daarin hun leerdoelen en leeractiviteiten voor het komende jaar. Met behulp van de PE-tool kunnen ze vervolgens de voortgang van de ontwikkelactiviteiten bijhouden. Volgens de NBA heeft het gebruik van de PE-tool als voordeel dat alle gegevens voor het PE-portfolio op één plek zijn te vinden. Ook is het eenvoudig om deelnamebewijzen en bijlagen te uploaden en ondersteunt de tool met tips en toelichtingen. Verder is het portfolio makkelijk te delen met collega's en de werkgever.
De nieuwe tool is beschikbaar via de NBA-website, waar leden kunnen inloggen in het eigen MijnNBA-account. PE-portfolio's van voorgaande jaren zijn nog in te zien via pe-archief.nba.nl.
Jaarverslag Accountantskamer: meer tuchtklachten in 2025
In 2025 zijn bij de Accountantskamer meer tuchtklachten binnengekomen dan het jaar ervoor. De NBA diende vorig jaar in totaal 47 klachten in. Dat blijkt uit het Jaarverslag 2025 van de Accountantskamer.
In 2025 werden 177 nieuwe tuchtklachten ingediend, duidelijk meer dan in 2024 (105 klachten). Van de 117 uitspraken die de Accountantskamer in 2025 heeft gedaan, betroffen er 45 kantoortoetsingen en PE-zaken. De Accountantskamer behandelde het afgelopen jaar 78 zaken op een zitting en verklaarde 52 daarvan gegrond. Het overgrote deel van de gegronde klachten betrof niet-vakbekwaam en onzorgvuldig handelen.
Uit de cijfers in het jaarverslag blijkt dat de ingekomen klachten evenwichtig zijn verdeeld over RA's en AA's. De NBA is, vanwege de ingediende klachten over kantoortoetsingen en permanente educatie, met 47 klachten de grootste klager bij de Accountantskamer.
Het jaarverslag 2025 is beschikbaar via Accountantskamer.nl.
NBA werkt met opleiders en kantoren aan geïntegreerde accountantsopleiding
De NBA werkt samen met studenten, universiteiten, hogescholen en kantoren aan het programma Geïntegreerde accountantsopleiding. Ambitie is een aantrekkelijke en studeerbare opleiding, waarin de ontwikkeling van de 'lerende professional' centraal staat.
Het uitgangspunt voor de nieuwe geïntegreerde accountantsopleiding is beroepsonderwijs dat niet langer bestaat uit losse schakels, maar een samenhangend geheel vormt. Theorie en praktijk zijn daarbij met elkaar verbonden en de samenwerking tussen alle betrokken partijen is structureel en effectief georganiseerd. Een sterkere integratie van theorie en praktijk verhoogt de aantrekkelijkheid van de accountantsopleiding en leidt tot hogere leeropbrengsten, doordat de inhoud meer betekenis krijgt.
Nieuwe eindtermen
Met het programma werkt de NBA aan een hoogwaardige beroepsopleiding tot accountant, die aansluit op de herziene eindtermen die de Commissie Eindtermen Accountantsopleiding (CEA) naar verwachting eind 2026 publiceert. Die eindtermen zijn thematisch opgebouwd en maken geen onderscheid meer tussen theorie en praktijk. De CEA kiest daarbij voor een indeling die voor de oriëntatie Accountancy-MKB de levenscyclus van een organisatie volgt en voor de oriëntatie Assurance de controlecyclus.
Gezamenlijke ambitie is om te werken aan een sterke, goed toegeruste en toekomstbestendige beroepsgroep. Binnen het programma wordt door de beroepsorganisatie een kerngroep gevormd met vertegenwoordigers van alle partijen, die als klankbord en medeontwerper fungeert.
Pilotprojecten
Onderwijsinstellingen zoals de VU, Maastricht University, Nyenrode Business Universiteit en Erasmus Universiteit werken sinds 2023 aan pilotprojecten, gericht op thematisch ingericht onderwijs met een betere samenhang tussen theorie en praktijk. De inzichten die hierbij worden opgedaan, worden binnen het programma benut. Zo startte Nyenrode in maart van dit jaar met een nieuwe postmasteropleiding onder de naam Impact Accountant. Die opleiding is met partijen uit de sector ontwikkeld, waaronder de NBA en de CEA, de Raad voor de Praktijkopleidingen (RPO) en accountantskantoren. De eerste groep studenten start met het traject als een pilot, die loopt naast de bestaande postmaster van Nyenrode.
Nieuwe handreiking voor controle rechtmatigheidsverantwoording decentrale overheden
De NBA heeft handreiking 1152 gepubliceerd, over de rechtmatigheidsverantwoording in het kader van de controle van de jaarrekening van decentrale overheden.
De nieuwe handreiking ondersteunt accountants met praktische handvatten voor de controle van de getrouwheid in het kader van de controle van de jaarrekening van decentrale overheden, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording. Per 1 januari 2023 trad de Wet versterking decentrale rekenkamers in werking, waarin de rechtmatigheidsverantwoording voor gemeenten, provincies en waterschappen is opgenomen. Voor de uitwerking zijn het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en het Waterschapsbesluit in 2025 gewijzigd.
Tegelijk met de publicatie van handreiking 1152 heeft de NBA de eerder uitgebrachte Alert 48 Accountantscontrole van decentrale overheden 2024 ingetrokken, omdat de desbetreffende regelgeving in 2025 is aangepast en uitgewerkt in NBA-handreiking 1152. Ook NBA-handreiking 1139 De met governance belaste personen bij gemeenten is met de nieuwe handreiking achterhaald en wordt ingetrokken.
De nieuwe NBA-handreiking 1152 is te vinden via NBA.nl.
Steven Maijoor nieuwe voorzitter FAR
Het bestuur van de Foundation for Auditing Research (FAR) is flink gewijzigd. Zo is DNB-directielid Steven Maijoor benoemd als nieuwe voorzitter van de FAR, als opvolger van Henriëtte Prast.
Henriette Prast, de eerste FAR-voorzitter, is eind maart na tien jaar teruggetreden als voorzitter van het FAR-bestuur. Zij speelde volgens de FAR tijdens haar ambtstermijn een "cruciale rol" in het vormgeven van FAR tot toonaangevend platform voor onafhankelijk, datagedreven onderzoek op het gebied van accountantscontrole. Steven Maijoor (voorzitter Toezicht en lid van de directie van De Nederlandsche Bank) heeft Prast opgevolgd als bestuursvoorzitter van FAR. De stichting heeft er vertrouwen in dat Maijoors uitgebreide ervaring op het gebied van toezicht, regelgeving en academisch onderzoek "sterke sturing zal bieden" voor de volgende fase van de FAR.
Meer wisselingen
Professor Robert Knechel, jarenlang lid van FAR's academic board, wordt opgevolgd door Mark Peecher (executive associate dean of faculty aan de University of Illinois at Urbana-Champaign - Gies College of Business). Auke de Bos (hoogleraar bedrijfseconomie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam) is als bestuurslid opgevolgd door Nout van Es (partner en bestuurslid EY). Over de opvolging van Peter Hopstaken (partner Forvis Mazars) als vertegenwoordiger van de niet-big four-kantoren binnen het bestuur van FAR, wordt besloten in de FAR-boardmeeting van juni 2026.
De Foundation for Auditing Research is opgericht in 2015, als onderdeel van het verbeterplan voor de accountantssector In het publiek belang. De FAR faciliteert onafhankelijk academisch onderzoek, gericht op het verbeteren van de controlekwaliteit en het verder ontwikkelen van het accountantsberoep, door samenwerking tussen de academische wereld en accountantsorganisaties.
In herinnering Herman Köster
(5 mei 1955 – 4 april 2026)
Herman Köster studeerde eerst economie aan hogeschool Saxion en ging na zijn heao door met de toenmalige NIVRA-opleiding, om uiteindelijk registeraccountant te worden. Als accountant bij wat tegenwoordig Forvis Mazars heet, werkte hij vanuit Apeldoorn en Enschede in de samenstel- en de auditpraktijk. Daar ondersteunde hij jarenlang familiebedrijven en specialiseerde zich in sectoren als de bouw, transport, horeca en recreatie.
Ondertussen richtte hij zich meer en meer op het opzetten en toetsen van systemen van kwaliteitsborging bij accountantskantoren. Dat laatste terrein sprak hem aan en na zijn uittreden als partner bij Mazars begon hij vanaf 2014 een eigen adviespraktijk op het gebied van kwaliteitsborging voor accountants. "Regels alleen zijn onvoldoende. Het gaat om de implementatie van de regels in de dagelijkse praktijk van de leiding tot op de werkvloer", zo stelde hij daarover. Hij verzorgde onafhankelijke kwaliteitsbeoordelingen bij wettelijke controles, regelde reviews, hielp bij de implementatie van verbetertrajecten, gaf trainingen en adviezen en coachte jongere collega's. Pas na december 2025 ging hij, inmiddels zeventig jaar oud, echt met pensioen; iets waarvan hij nog maar enkele maanden kon genieten.
Het bericht van zijn overlijden op 4 april jl. zorgde voor een stroom aan reacties vanuit de sector, want velen werkten eerder met Herman samen aan de kwaliteit van het accountantsberoep. "Herman was een aimabele en kundige collega met een fijn gevoel voor humor", aldus oud-Mazars- en oud-NBA-bestuurder Jos van Huut. Andere beroepsgenoten die in hun jonge jaren met Herman mochten samenwerken, typeren hem als "een oprecht en warm persoon", een "vriendelijke en deskundige" accountant, die "rust en vertrouwen" uitstraalde. Iemand die veel energie stak in zijn team en die klantbelang "moeiteloos" wist te combineren met de vaktechnische eisen van het beroep. Een accountant "met grote kennis van zaken, positief, zeer scherp, met respect en aandacht, maar ook altijd met heel veel humor". En ook
"een bijzonder mens, met een mooi en open hart" en een schat aan kennis en ervaring. "De branche zal haar mentor en collega missen."
Familie en vrienden hebben op 10 april jl. afscheid genomen van Herman Köster, een mens "geliefd door velen". Hij werd net geen 71 jaar.