Nieuws 03 oktober 2014

'Klant ziet belang goede controle niet'

Klanten van accountants "lopen niet massaal weg, omdat, anders dan bij de slager, de aannemer en de advocaat, de klant zelf vaak helemaal geen belang meent te hebben bij een goede controle".

Dat schrijft Willem Jan van Andel, advocaat bij Wijn & Stael en curator van onder meer Econcern en Landis, in een opiniebijdrage aan NRC Handelsblad van donderdag. Van Andel refereert aan een bericht in diezelfde krant van 25 september, waarin in relatie met het AFM-onderzoek naar veertig wettelijke controles door Deloitte, EY, KPM en PwC wordt opgemerkt dat het "naar de oorzaak van alle problemen (...) nog steeds een beetje gissen" is.

Van Andel betwijfelt dat zonder meer. Hij spreekt van een inherent belangenconflict: "Het leveren van professionele kwaliteit kan de commerciële belangen van de accountant schaden omdat als hij al te kritisch is, de klant - onder druk van diens bestuur - dreigt weg te lopen." Immers, "het bestuur van zijn opdrachtgever is er doorgaans niet bij gebaat dat hij het werk zeer grondig doet".

Volgens Van Andel dient de controle "namelijk niet primair het belang van de klant zelf, maar dat van degenen die met de klant zaken (willen) doen: leveranciers, afnemers, financiers en kapitaalverschaffers. Zij willen graag weten hoe een bedrijf ervoor staat voordat zij besluiten om zaken met dat bedrijf te doen of te continueren. Daarbij vormt de gecontroleerde jaarrekening een belangrijke informatiebron." Hij schetst de situatie waarin die partijen de opdrachtgevers van de controlerend accountant zouden zijn: "Reken maar dat de kwaliteit van de controles omhoog zou schieten!"

Zolang die "fundamentele weeffout" niet is hersteld, zal het doorvoeren van welk verbeterplan ook dweilen met de kraan open zijn, denkt de advocaat. "Het verrichten van controlewerk dat strikte onafhankelijkheid vereist laat zich niet combineren met het op commerciële basis verrichten van dat werk."