Nieuws 27 juni 2022

Kabinet wil schijnzelfstandigheid aanpakken

Het kabinet wil schijnzelfstandigheid aanpakken en streeft naar een gelijker speelveld in het arbeidsrecht en in fiscale behandeling. Er moet meer duidelijkheid komen over wanneer gewerkt wordt als werknemer of als zelfstandige.

Dat staat in de kabinetsreactie op rapporten van de Algemene Rekenkamer (ARK) en Auditdienst Rijk (ADR), die minister Van Gennip van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en staatssecretaris Van Rij van Fiscaliteit en Belastingdienst aan de Tweede Kamer hebben verzonden.

De ministerraad heeft ook de ambitie uitgesproken om uiterlijk per 1 januari 2025, of zoveel eerder als mogelijk, het handhavingsmoratorium op te heffen en het toezicht bij de Belastingdienst te versterken.

Het opheffen van het handhavingsmoratorium is één van de stappen om de problemen rond schijnzelfstandigheid aan te pakken en de arbeidsmarkt toekomstbestendig te maken. Andere stappen in relatie tot de arbeidsmarkt worden op korte termijn aangekondigd door minister Van Gennip van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Samenhangende maatregelen 

De rapporten van de ARK en de ADR maken duidelijk dat er niet één simpele oplossing bestaat voor de problematiek van de schijnzelfstandigheid. Het kabinet vindt het belangrijk dat opdrachtgevers en opdrachtnemers hun arbeidsrelaties goed vorm blijven geven en dat schijnzelfstandigheid wordt tegengegaan. Daarom neemt het kabinet samenhangende maatregelen, die tegelijk maatschappelijke onrust moeten voorkomen.

Het intensiveren van de handhaving heeft grote betekenis voor zowel de markt als het risicogericht toezicht en de capaciteit van de Belastingdienst, aldus het kabinet. Door de opheffing van het moratorium ruim van tevoren aan te kondigen, kan de markt zich hierop voorbereiden. Na de zomer komt het kabinet met een nadere uitwerking en een stappenplan.

Gelijker speelveld

Naast het versterken van toezicht en het intensiveren van de handhaving op schijnzelfstandigheid, zet het kabinet in op een gelijker speelveld voor contractvormen in het arbeidsrecht, in de sociale zekerheid en in de fiscaliteit. Bijvoorbeeld door fiscale regelingen van werkenden meer gelijk te trekken en de sociale zekerheid voor zelfstandigen te versterken (arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers).

In het najaar komen beide bewindspersonen met een brief over het werken als zelfstandige, inclusief een plan van aanpak over de intensivering van de handhaving tot het moment dat het moratorium wordt opgeheven. 

Uitvoeringstoetsen

Voordat het handhavingsmoratorium volledig wordt afgeschaft, moet duidelijk zijn hoe de handhaving goed kan plaatsvinden. Hierbij zal de Belastingdienst een uitvoeringstoets doen en zal er een mkb-toets plaatsvinden. Verder brengen ook het UWV en de arbeidsinspectie de gevolgen van de opheffing voor hen in kaart.

Daarnaast worden sociale partners en relevante stakeholders en sectoren zoals het onderwijs, zorg, cultuur en de bouw betrokken. Dit proces wordt deze zomer gestart, waarbij ook de budgettaire gevolgen van de maatregel worden meegenomen, aldus het kabinet in de brief aan de Tweede Kamer.

Kabinetsreactie op de rapporten van de Algemene Rekenkamer (ARK): Focus op handhaving Belastingdienst bij schijnzelfstandigheid en de Auditdienst Rijk (ADR): Onderzoeksrapport evaluatie uitvoering toezichtplan arbeidsrelaties