Kaalslag startersvacatures in Nederland door AI en economie
Het aantal vacatures voor starters is in Nederland in drie jaar tijd gehalveerd. Waar startersfuncties eerder nog ruim 20 procent van het totale vacatureaanbod uitmaakten, is dat aandeel inmiddels gedaald naar 10,3 procent.
Dat blijkt uit een nieuwe analyse van arbeidsmarktonderzoeker Intelligence Group, waar het AD over bericht. Onderzoekers wijten de sterke terugval aan een combinatie van kunstmatige intelligentie en economische onzekerheid. Vooral kennisintensieve sectoren worden geraakt, en de onderzoekers waarschuwen voor structurele risico's voor talentontwikkeling.
De terugval is volgens het onderzoek vooral zichtbaar in sectoren waar routinematige werkzaamheden relatief eenvoudig te automatiseren zijn. In de IT vallen de hardste klappen: in één jaar tijd verdween bijna 70 procent van de functies voor beginnende webontwikkelaars en appprogrammeurs.
Ook in creatieve beroepen is de afname in vacatures niet mals. Voor grafisch ontwerpers en multimediadesigners nam het aantal startersvacatures met bijna 60 procent af, terwijl de vraag naar junioren in reclame en marketing halveerde.
Economische onrust en AI
Frank Verduijn, arbeidsmarktadviseur bij UWV, zegt in het AD dat meerdere factoren een rol spelen. "Er hangt veel onzekerheid boven de markt: geopolitieke onrust, handelsbelemmeringen en kostenstijgingen bij bedrijven."
Daarnaast kampen veel organisaties volgens Verduijn met overcapaciteit aan personeel, omdat medewerkers tijdens corona aan konden blijven dankzij steunmaatregelen. Nu de groei uitblijft, zitten veel bedrijven te ruim in hun jas. Organisaties kiezen vervolgens vooral om te bezuinigen via de instroom, omdat dat minder heftige financiële gevolgen heeft dan medewerkers ontslaan.
De snelle opmars van AI maakt de situatie nog nijpender, omdat het gemiddelde AI-model routinematige en voorbereidende taken makkelijk overneemt. Geert-Jan Waasdorp, directeur van Intelligence Group, maakt zich vooral zorgen over jongeren. "Deze groep is de dupe van corona, hoge studieschulden, de oververhitte huizenmarkt en wordt nu geraakt door de opkomst van AI."
Verloren talent
De gevolgen zijn al zichtbaar in de cijfers. Volgens het CBS was in november 9,1 procent van de 15- tot 25-jarigen werkloos, het hoogste niveau in meer dan vier jaar. Verduijn verwijst in het AD ook naar onderzoek van de OESO en de ILO, waaruit blijkt dat starters die bij de start van hun carrière te maken krijgen met werkloosheid vaak langdurig problemen houden op de arbeidsmarkt. Dat zorgt volgens Verduijn op de lange termijn ook voor negatieve gevolgen voor de bedrijven zelf, omdat talent zich niet meer goed kan ontwikkelen. "En dat is zonde, want we hebben nog steeds iedereen nodig op deze arbeidsmarkt", aldus Verduijn.
Gerelateerd
Werknemers lopen voor op werkgevers bij AI-gebruik
Werknemers maken al veel gebruik van generatieve AI, terwijl werkgevers dit gebruik in mindere mate actief stimuleren of faciliteren. In sectoren met relatief veel...
AI-platform moet helpen bij verificatie van informatie
Het Gentse AI-softwarebedrijf Ravical heeft het eigen AI-platform voor accountants- en advieskantoren verder ontwikkeld. Door AI gegenereerde fiscale en compliance-antwoorden...
AI zet traditioneel verdienmodel accountants onder druk
De Nederlandse accountancysector groeit ook in 2026, maar de basis onder het traditionele verdienmodel verandert snel door de opmars van AI. De tarieven voor accountantsdiensten...
Iets lager ziekteverzuim in juli, blijft nog wel historisch hoog
Het ziekteverzuim van werknemers is in juli licht gedaald vergeleken met juni, maar blijft nog wel op een historisch hoog niveau. Het verzuim lag vorige maand op...
Werkloosheid in Nederland stijgt naar 4 procent
De werkloosheid in Nederland is in juli gestegen naar 4 procent. In juni zat 3,8 procent van de beroepsbevolking zonder betaald werk.