Nieuws 10 maart 2025

Geopolitieke verschuivingen raken ook Nederlandse bedrijven

Vijfentachtig procent van het Nederlandse bedrijfsleven ervaart gevolgen van de veranderde verhoudingen tussen Europa en de Verenigde Staten. Bijna driekwart neemt al extra maatregelen, bijvoorbeeld op het gebied van cybersecurity.

Dat blijkt uit het eerste GeoPulse-onderzoek van KPMG Nederland, gehouden onder bestuurders en commissarissen van Nederlandse publieke en private organisaties en bedrijven in diverse sectoren.

De economische sanctiemaatregelen en onzekerheden over geopolitieke samenwerking veroorzaken onrust bij de bestuurders. Bijna alle ondervraagden (97 procent) verwachten de komende twaalf maanden een grotere invloed op hun bedrijfsvoering door dit soort invloeden, waaronder een toename van protectionistische maatregelen.

Een meerderheid (64 procent) herkent regiospecifieke risico's in Oost-Azië, Oost-Europa en de Verenigde Staten en verwacht dat deze gevolgen zullen hebben voor buitenlandse investeringsplannen. Tegelijk zijn bestuurders afwachtend, als het gaat om het terughalen van activiteiten naar Nederland of het verplaatsen ervan naar Europa. Liefst 93 procent geeft aan dit voorlopig niet van plan te zijn en de ontwikkelingen af te wachten.

Vertrouwen in duurzaamheidsbeleid blijft

Zeventig procent van de ondervraagden blijft vertrouwen houden in het ESG-beleid, ondanks geopolitieke onzekerheden op dit gebied. Bedrijven blijven langetermijndoelstellingen strategisch belangrijk vinden, al wordt hierbij vertraging verwacht door mogelijke wetswijzigingen in de VS en Europa.

Iets meer dan de helft (53 procent) voorziet geen verlies van concurrentiekracht door het vasthouden aan klimaatdoelen. Deze groep ziet voordelen op de lange termijn en het first-movers-voordeel van een groene economie, waarbij ze China als voorbeeld noemen. Wel zijn er zorgen om kortetermijnschade door de hernieuwde Amerikaanse focus op fossiele brandstoffen en de hoge energieprijzen in de EU.

Ontwikkelingen AI

De ondervraagde bestuurders en commissarissen reageren verdeeld op AI, van sceptisch tot enthousiast. Ze zijn bezorgd over de achterstand die Europa mogelijk oploopt ten opzichte van China en de VS. Een kleine meerderheid (58 procent) verwacht dat de maatschappij de snelle ontwikkelingen op het gebied van AI kan blijven bijbenen.

Daarnaast richten bedrijven zich sterk op het nemen van uiteenlopende maatregelen om cybersecurity te verbeteren, van verhoogde waakzaamheid tot investeringen in digitale transformatie, gevoelige kennis en systeemtoegang.

Volgens KPMG Nederland-ceo Stephanie Hottenhuis toont het onderzoek aan dat geopolitieke verschuivingen ook Nederlandse bedrijven raken en dat bestuurders en toezichthouders van Nederlandse ondernemingen zich daarvan bewust zijn. "Toenemende protectionistische maatregelen en onzekerheden over geopolitieke allianties en doelstellingen maken duidelijk dat het niet langer business as usual is."