Nieuws 27 maart 2025

ING: Nederlandse arbeidsmarkt kan bovengemiddeld profiteren van AI

Kunstmatige intelligentie (AI) heeft de potentie om de Nederlandse arbeidsmarkt sterker te veranderen dan die van de buurlanden. Dit komt doordat de recente groei van banen in Nederland zich vooral heeft geconcentreerd in beroepen die door AI productiever kunnen worden.

Dat concluderen economen van de ING. Bij een snelle en effectieve implementatie van AI kan dit volgens de ING leiden tot een hogere economische groei. De Nederlandse economie heeft een relatief hoog percentage banen dat door AI beïnvloed kan worden dan omliggende landen. Vooral het aantal banen dat complementair is aan AI ligt hoger: 43 procent in Nederland, tegenover 39 procent in België en Frankrijk en 35 procent in Duitsland. Dit komt door de sterke nadruk op hoogopgeleide dienstverlenende beroepen in Nederland.

Accountants

De snelle banengroei van de afgelopen jaren heeft zich volgens de ING grotendeels voorgedaan in beroepen die veel blootstelling aan AI hebben, zoals administratieve specialisten, marketing- en verkoopexperts en leraren.

De invloed van AI op de arbeidsmarkt verschilt per beroep. Uit de analyse blijkt dat accountancy een van de sectoren is waarin een hoger risico is op vervanging door AI, doordat veel processen kunnen worden geautomatiseerd. Voor advocaten en artsen kan AI juist ondersteunend werken. In sectoren als de bouw en horeca wordt minder impact verwacht.

Goed voorbereid

Nederland is volgens de ING relatief goed voorbereid op de implementatie van AI. Volgens de zogenoemde AI Preparedness Index van het IMF scoort Nederland hoog dankzij een sterke digitale infrastructuur, een innovatieve economie en goed onderwijs. Toch blijft de snelheid waarmee AI de arbeidsmarkt transformeert onzeker. Vooral in de publieke sector verloopt adoptie vaak trager. Dat komt volgens ING door een aantal barrières zoals tragere aanpassingen van werkprocessen, risicoaversie en beperkte middelen.

Verschillen

In Zuid-Europa zijn de kaarten anders geschud en ligt het percentage werkenden dat door AI beïnvloed kan worden lager. "Vooral in Spanje en Italië is het aantal banen dat weinig met AI te maken heeft nog groot: bijna de helft. In Zuid-Europa is de werkloosheid ook een stuk hoger en krapte kleiner, wat ervoor zorgt dat AI in potentie disruptiever voor de arbeidsmarkt kan zijn", aldus de ING.

Hoewel AI de productiviteit kan verhogen, zal het volgens de economen de krapte op de arbeidsmarkt in Nederland waarschijnlijk niet oplossen. De extra economische groei die AI genereert, zou de vraag naar arbeid zelfs vergroten. Dit onderstreept volgens de ING het belang van strategische beleidsmaatregelen om AI optimaal te benutten zonder de arbeidsmarkt te verstoren.

• ING: AI biedt Nederland meer potentie om arbeidsmarkt productiever te maken dan buurlanden