Minister Heinen vindt aanpak witwassen bij banken 'doorgeslagen'
De afgelopen jaren heeft de poortwachtersrol in Nederland niet goed gefunctioneerd, met name bij banken, schrijft minister Eelco Heinen van Financiën in een brief aan de Tweede Kamer. De antiwitwasaanpak van banken is in de praktijk "doorgeslagen", stelt hij.
Volgens het Openbaar Ministerie en De Nederlandsche Bank schoten verschillende banken in het verleden tekort in hun maatregelen om witwassen tegen te gaan, "waardoor criminelen via die banken hun geld relatief gemakkelijk en ongezien konden witwassen", aldus Heinen.
Maar de kostbare schikkingen tussen banken en het OM en ingrijpende hersteltrajecten hebben sindsdien geleid tot een "overreactie", zowel bij de sector als bij de toezichthouders. "De antiwitwasaanpak is daardoor in de praktijk doorgeslagen, met negatieve gevolgen voor burgers en ondernemers", meent de minister, die de aanpak van de banken "disproportioneel" noemt.
Nieuwe aanpak witwassen
Het kabinet komt daarom met een nieuwe anti-witwasaanpak, die de lasten voor bonafide ondernemers moet verminderen en tegelijk hogere drempels opwerpen tegen criminelen, om die uit het financiële systeem te weren.
Met name banken, maar ook andere poortwachters, maken onvoldoende gebruik van de risicogebaseerde benadering, terwijl de Wwft en de aankomende Europese nieuwe antiwitwaswetgeving deze ruimte wel bieden, zo stelt de minister, mede namens minister Van Weel van Justitie en Veiligheid, in de Kamerbrief. "Als poortwachters risicogebaseerd te werk gaan, dan zullen particulieren en ondernemers veel minder lasten ervaren."
Comfort
De beide ministers vinden dat hervormingen van het antiwitwasbeleid bij banken sneller moeten worden doorgevoerd, "gezien de negatieve gevolgen die bonafide klanten ervaren". Banken moeten zich meer richten op de grote witwasrisico's, stellen Heinen en Van Weel.
Daarvoor moeten ze wel "voldoende comfort" krijgen van toezichthouders om minder te kunnen en mogen doen bij lagere risico's. "Daarom gaan we de komende periode met banken, toezichthouders, FIU-Nederland, en opsporingsdiensten werken aan het hervormen van de risicogebaseerde aanpak en bespreken we maandelijks de vooruitgang."
Ook accountants
Naast de banken moet de risicogebaseerde aanpak ook bij andere poortwachters worden verbeterd, zoals bij advocaten, notarissen, makelaars en accountants.
Ook met die poortwachters, toezichthouders, FIU-Nederland en opsporingsdiensten wordt voortaan elk kwartaal overlegd "om te werken aan verbeteringen".
Gerelateerd
Witwasspecialist gevraagd
Als accountants impact willen maken als vertrouwenspersoon van het maatschappelijk verkeer is kennis van witwassen essentieel, meent Jan-Pieter Bos.
Bankfraude verschuift naar manipulatie van klanten
Cybercriminelen richten zich bij financiële fraude steeds meer op klanten in plaats van op banksystemen. Met onder meer generatieve AI, stemklonen en deepfakes bewegen...
Bank moet eerst terugbetalen bij fraude
Banken moeten slachtoffers van niet-toegestane betalingen onmiddellijk terugbetalen, ook als zij vinden dat de klant grof nalatig is geweest.
Young profs verdiepen zich in geraffineerde fraudevormen
Zo'n honderd jonge accountants lieten zich op 28 september bijscholen over fraude en witwassen. Drie sprekers van FIU Nederland, de FIOD en de Nationale Politie...
NOB: EU-witwasregels leggen te veel druk op kleinere accountantskantoren
De Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB) wil dat meer accountants- en belastingadvieskantoren in aanmerking komen voor vereenvoudigde Europese rapportageverplichtingen...