Nieuws 24 september 2025

'Binnen vijf jaar 60 procent banen hogeropgeleiden op de tocht door AI'

Door de opkomst van zelfsturende 'Agentic AI' komt in Nederland binnen vijf jaar 60 procent van de banen van hogeropgeleiden geheel of gedeeltelijk op de tocht te staan.

Dat stelt Allianz Trade op basis van recent onderzoek. De arbeidsmarkt van de compacte, hoogontwikkelde Nederlandse economie is volgens de kredietverzekeraar "bovenmatig gevoelig" voor de opkomst van Agentic AI, de vorm van kunstmatige intelligentie die zelfstandig beslissingen neemt en taken uitvoert zonder menselijke tussenkomst.

Het onderzoek van Allianz Trade naar de impact van Agentic AI op de werkgelegenheid richtte zich op zeven Europese landen: Duitsland, Spanje, Italië, Polen, Oostenrijk, Frankrijk en Nederland.

Vervangingseffect

In het onderzoek is gekeken naar de relatie tussen kapitaalinvesteringen en de vraag naar arbeid. In landen als Duitsland, Spanje, Italië en Polen zijn kapitaal en arbeid grotendeels complementair. Extra investeringen in software en AI gaan daar vaak samen met hogere werkgelegenheid, stelt Johan Geeroms van Allianz Trade. "In sectoren zoals auto-industrie en machinebouw wordt AI vooral ingezet om productieprocessen slimmer en efficiënter te maken, wat juist extra vraag creëert naar ingenieurs, technici en andere specialisten."

In Nederland is dat anders, meent hij. "Hier zie je dat investeringen in software en AI-gerelateerde R&D vaker leiden tot een substitutie-effect: taken of functies worden vervangen door technologie."

Gevoelig voor AI

Volgens Geeroms betekent de uitkomst van het onderzoek niet dat zes op de tien hoogopgeleiden in Nederland hun baan kwijtraken binnen vijf jaar. "Het betekent dat zes op de tien banen taken bevatten die gevoelig zijn voor AI-automatisering. Voorheen zagen we dat nieuwe technologie vooral eenvoudig handwerk weg automatiseerde, bij Agentic AI gaat het om cognitieve taken en functies van hogeropgeleiden."

Geeroms denkt daarbij aan werk op het gebied van financiële dienstverlening, ICT, consultancy, advocatuur, softwareontwikkeling en management.

Allianz Trade verwijst ook naar eerder onderzoek van salarisverwerker ADP. Die ondervroeg deze zomer wereldwijd werknemers over de impact van AI op hun werk. Ongeveer eenderde maakt zich zorgen over hun baan. Nederland hoort tegelijk bij de landen waar werknemers het minst bang zijn hun baan te verliezen door de komst van AI.

Industriële revolutie

Volgens het onderzoek van Allianz Trade staat de wereldwijde arbeidsmarkt aan de vooravond van een verandering die vergelijkbaar is met de industriële revolutie. "Waar in de negentiende eeuw machines het zware handwerk overnamen, wacht ons nu eenzelfde verschuiving bij cognitieve functies van hogeropgeleide beroepen", meent Geeroms. "We schatten dat wereldwijd gezien 40 procent van de banen taken bevatten die Agentic AI kan automatiseren. Dat levert enorme productiviteitswinsten op, maar ook een enorme omslag in inkomensverdeling en werkgelegenheid."

Het grote verschil tussen generatieve AI (zoals bijvoorbeeld Chat GTP) en Agentic AI zit in autonomie en doelgerichtheid. Agentic AI voert zelfstandig complete processen uit binnen bijvoorbeeld HR, finance, klantenservice of juridisch werk. "De technologie fungeert niet meer als slimme co-piloot, maar ontpopt zich tot volledige 'autopiloot' die taken van hoogopgeleide medewerkers overneemt zonder menselijke tussenkomst", aldus Geeroms.

Op de Accountantsdag 2025 (19 november aanstaande) wordt tijdens één van de deelsessies nader ingegaan op Agentic AI, met bijdragen van onder andere Sander Klous, Anna Gold en Louis van Garderen.