Nieuws Vandaag

FD: AI maakt bonnetjesfraude moeilijker te ontdekken

Generatieve AI maakt het steeds eenvoudiger om bonnetjes, facturen en andere financiële documenten overtuigend te vervalsen. Tegelijkertijd zijn dergelijke manipulaties met het blote oog steeds moeilijker te herkennen.

Bedrijven zullen hun controles moeten aanpassen, zo bericht het FD. Met programma's als ChatGPT en Midjourney kunnen gebruikers bedragen, bedrijfslogo’s, lettertypes en andere kenmerken van documenten nabootsen.

Fraudedetectiebedrijf Doxis ziet daardoor een sterke toename van vervalste documenten. "Eerst moest je daar een redelijke expert voor zijn, maar nu kan iedereen een bonnetje vervalsen", aldus Dave Oliemans van Doxis. Volgens hem zijn bedrijven voor de herkenning van fraude nog vaak afhankelijk van medewerkers, maar kan dat beter met software worden gedaan.

Digitale sporen

Hoewel moderne vervalsingen visueel nauwelijks van echt zijn te onderscheiden, laten ze vaak wel digitale sporen achter. Detectiesoftware kijkt onder meer naar duplicaten, knip- en plakwerk en metadata. Verborgen softwarelabels, afwijkende kleurprofielen, AI-watermerken of het ontbreken van cameragegevens kunnen aanwijzingen vormen dat met een document is geknoeid.

Hoe groot AI-fraude inmiddels precies is, valt moeilijk vast te stellen. SAP Concur, dat iedere maand miljoenen declaraties controleert, trof eind vorig jaar na de inzet van een AI-detector achttien keer zoveel vermoedelijk AI-gegenereerde bonnetjes aan. Volgens het softwarebedrijf is ongeveer 1 procent van de ingediende declaraties met AI gemaakt.

Henk Deraedt van fraudeverzekeraar Allianz Trade ziet niet zozeer nieuwe vormen van fraude ontstaan. AI maakt bestaande fraudemethoden vooral toegankelijker en beter schaalbaar. Hij spreekt in het FD van een "industrialisatie van fraude", waarbij complete organisaties zich toeleggen op het grootschalig misleiden van bedrijven.

Kleine declaraties kwetsbaar

Voor werkgevers zit er een extra risico bij kleine declaraties. Toen het vervalsen van hotelrekeningen, tankbonnen of andere bewijsstukken nog relatief veel moeite kostte, ging het vaker om grotere bedragen. Met AI kan een vervalsing binnen korte tijd worden gemaakt, waardoor fraude met kleinere bedragen aantrekkelijker wordt.

Juist zulke kleine declaraties worden bij veel organisaties automatisch goedgekeurd, omdat individuele controle relatief kostbaar is. De ontwikkeling maakt het volgens de in het FD aangehaalde deskundigen noodzakelijk om niet alleen naar het document zelf te kijken, maar ook digitale kenmerken en metadata bij controles te betrekken.