FD: AI maakt bonnetjesfraude moeilijker te ontdekken
Generatieve AI maakt het steeds eenvoudiger om bonnetjes, facturen en andere financiële documenten overtuigend te vervalsen. Tegelijkertijd zijn dergelijke manipulaties met het blote oog steeds moeilijker te herkennen.
Bedrijven zullen hun controles moeten aanpassen, zo bericht het FD. Met programma's als ChatGPT en Midjourney kunnen gebruikers bedragen, bedrijfslogo’s, lettertypes en andere kenmerken van documenten nabootsen.
Fraudedetectiebedrijf Doxis ziet daardoor een sterke toename van vervalste documenten. "Eerst moest je daar een redelijke expert voor zijn, maar nu kan iedereen een bonnetje vervalsen", aldus Dave Oliemans van Doxis. Volgens hem zijn bedrijven voor de herkenning van fraude nog vaak afhankelijk van medewerkers, maar kan dat beter met software worden gedaan.
Digitale sporen
Hoewel moderne vervalsingen visueel nauwelijks van echt zijn te onderscheiden, laten ze vaak wel digitale sporen achter. Detectiesoftware kijkt onder meer naar duplicaten, knip- en plakwerk en metadata. Verborgen softwarelabels, afwijkende kleurprofielen, AI-watermerken of het ontbreken van cameragegevens kunnen aanwijzingen vormen dat met een document is geknoeid.
Hoe groot AI-fraude inmiddels precies is, valt moeilijk vast te stellen. SAP Concur, dat iedere maand miljoenen declaraties controleert, trof eind vorig jaar na de inzet van een AI-detector achttien keer zoveel vermoedelijk AI-gegenereerde bonnetjes aan. Volgens het softwarebedrijf is ongeveer 1 procent van de ingediende declaraties met AI gemaakt.
Henk Deraedt van fraudeverzekeraar Allianz Trade ziet niet zozeer nieuwe vormen van fraude ontstaan. AI maakt bestaande fraudemethoden vooral toegankelijker en beter schaalbaar. Hij spreekt in het FD van een "industrialisatie van fraude", waarbij complete organisaties zich toeleggen op het grootschalig misleiden van bedrijven.
Kleine declaraties kwetsbaar
Voor werkgevers zit er een extra risico bij kleine declaraties. Toen het vervalsen van hotelrekeningen, tankbonnen of andere bewijsstukken nog relatief veel moeite kostte, ging het vaker om grotere bedragen. Met AI kan een vervalsing binnen korte tijd worden gemaakt, waardoor fraude met kleinere bedragen aantrekkelijker wordt.
Juist zulke kleine declaraties worden bij veel organisaties automatisch goedgekeurd, omdat individuele controle relatief kostbaar is. De ontwikkeling maakt het volgens de in het FD aangehaalde deskundigen noodzakelijk om niet alleen naar het document zelf te kijken, maar ook digitale kenmerken en metadata bij controles te betrekken.
Gerelateerd
'Ethische fraudeurs' willen accountants bewust maken van frauderisico's
Geïnspireerd door het fenomeen 'ethische hackers' willen drie accountants en compliance-experts het frauderisicobewustzijn van accountants versterken. Daarom starten...
Advocaten mogen met AI bespaarde uren niet declareren
Advocaten die dankzij de inzet van AI sneller werken, mogen de bespaarde tijd niet bij hun cliënten declareren. Dat stelt de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA)...
Integrale Aanpak Online Fraude wint Anti Fraude Award 2026
Tijdens de twaalfde editie van het jaarlijkse Fraude Film Festival in Amsterdam, gehouden op 5 en 6 november, is de Anti Fraude Award 2026 toegekend aan de Integrale...
Hoe AI eruitziet op een gewone dinsdagochtend op kantoor
In mijn vorige opinie op Accountant.nl schreef ik dat je het personeelstekort niet oplost met een black box. De reacties kwamen bijna allemaal neer op dezelfde vraag:...
Nederlandse positie in AI moet sterker worden
Het kabinet wil meer regie nemen over de ontwikkeling en toepassing van kunstmatige intelligentie. Nederlandse AI-bedrijven moeten gemakkelijker kunnen groeien,...
