Nieuws

Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein

Nederland valt net buiten de top 10 van landen die sinds het Klimaatakkoord van Parijs de meeste vooruitgang hebben geboekt met verduurzaming. Daarmee presteert ons land wel beter dan grote Europese economieën als Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje.

De uitstoot per inwoner is in Nederland sinds 2015 met 34 procent gedaald, iets sterker dan in Duitsland. Toch dreigt de energietransitie te vertragen. Nederland zakt een plaats op de internationale ranglijst en de uitstoot per eenheid economische productie is het afgelopen jaar licht gestegen.

Volgens Allianz Trade gaat de verduurzaming nog altijd te langzaam om de klimaatdoelen te halen. Dat blijkt uit de nieuwe Green Transition Tracker 2026 van de kredietverzekeraar, waarin klimaatprestaties van 65 landen worden vergeleken. Samen zijn die landen verantwoordelijk voor ruim 80 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen.

Nederland scoort beter dan grootste EU-economieën

Nederland staat op de elfde plaats, als wordt gekeken naar de vooruitgang sinds 2015. Ten opzichte van de vorige meting is Nederland één plaats gezakt. De Nederlandse voortgangsscore verbeterde wel, maar minder sterk dan het wereldwijde gemiddelde.

Opvallend is dat Nederland bij de voortgang van de energietransitie beter scoort dan de vier grootste economieën van de EU. De Nederlandse voortgangsscore bedraagt 38 punten, tegenover 36 voor Duitsland, 30 voor Frankrijk en 26 voor België. Ook Italië en Spanje blijven achter bij Nederland.

"Er is in Nederland de afgelopen tien jaar veel bereikt. We gebruiken energie efficiënter en wekken steeds meer elektriciteit duurzaam op. Maar de gemakkelijke stappen zijn inmiddels grotendeels gezet", stelt Johan Geeroms van Allianz Trade. "De volgende fase is ingewikkelder. Het gaat niet alleen om meer windmolens en zonnepanelen, maar ook om voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet, energieopslag en het verduurzamen van bedrijven en woningen."

Frankrijk schoner, Nederland sneller

Sinds 2015 is de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen per inwoner gedaald van 9,68 naar 6,38 ton CO2-equivalent; een daling van 34 procent. Ook de Nederlandse economie is schoner geworden: per miljoen dollar economische productie wordt bijna 39 procent minder uitgestoten dan in 2015.

Toch is het beeld niet alleen positief. Frankrijk stoot met 3,85 ton broeikasgassen per inwoner aanzienlijk minder uit dan Nederland. Ook Italië (5,12 ton) en Spanje (4,51 ton) zitten lager. Bovendien staat Nederland bij een vergelijking van de huidige klimaatprestaties slechts op de 39ste plaats van de 65 onderzochte landen.

Volgens Geeroms heeft Nederland "grote stappen gezet", maar is de economie nog altijd sterk afhankelijk van fossiele energie. "Vooral de industrie, het transport en de elektriciteitsproductie blijven belangrijke bronnen van uitstoot. Voor bedrijven is verduurzaming daardoor niet alleen een klimaatvraagstuk, maar ook een kwestie van concurrentiekracht en toekomstige energiekosten."

Omslag

Wereldwijd is een historische omslag zichtbaar. In 2025 kwam 33,5 procent van alle elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, tegenover 33,2 procent uit steenkool. Bovendien was groene energie goed voor 99 procent van de groei van de wereldwijde elektriciteitsproductie.

Bij het huidige tempo bereikt de wereld echter pas rond 2064 het uitstootniveau dat past bij klimaatneutraliteit. Dat is veertien jaar later dan de internationale ambitie voor 2050. Europa behoort internationaal tot de koplopers in de energietransitie. Toch neemt ook hier het tempo af. In de EU daalde de uitstoot in 2025 met slechts 0,2 procent, terwijl de jaarlijkse daling in voorgaande jaren gemiddeld 4 procent bedroeg. Bij het huidige tempo bereikt de EU pas rond 2057 een uitstootniveau dat aansluit bij de klimaatdoelen voor 2050.

Investeringen verschuiven

Wereldwijd wordt in 2026 naar verwachting 2.200 miljard dollar geïnvesteerd in schone energie, 6,5 procentmeer dan vorig jaar. De uitgaven aan elektriciteitsnetten stijgen met bijna 21 procent en die aan batterijopslag met 36 procent.

"De energietransitie komt in een nieuwe fase", aldus Geeroms. "Alleen duurzame stroom opwekken is niet genoeg. Die stroom moet ook op het juiste moment beschikbaar zijn en bij bedrijven en huishoudens terechtkomen." Voor Nederland is dat een flinke uitdaging vanwege de overbelasting van het elektriciteitsnet, waarschuwt hij. "Als we die problemen niet oplossen, dreigt de verduurzaming vast te lopen. En daarmee zetten we ook onze economische groei op het spel."

De rapportage van Allianz Trade is uitgebracht tegelijk met de VN-klimaattop in het Turkse Antalya.

Gerelateerd

Aanmelden nieuwsbrief

Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.