Nieuws Vandaag

Nederlandse positie in AI moet sterker worden

Het kabinet wil meer regie nemen over de ontwikkeling en toepassing van kunstmatige intelligentie. Nederlandse AI-bedrijven moeten gemakkelijker kunnen groeien, terwijl bedrijven en overheden meer ruimte krijgen om AI toe te passen. Tegelijkertijd wil het kabinet de afhankelijkheid van buitenlandse technologie beperken en meer grip krijgen op veiligheidsrisico’s.

Dat staat in de nieuwe Kabinetsvisie op Artificial Intelligence – Kiezen voor AI voor iedereen, waarmee de ministerraad heeft ingestemd op voorstel van staatssecretaris Willemijn Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit.

Volgens Aerdts zijn de keuzes die Nederland nu maakt bepalend voor de toekomstige economie en arbeidsmarkt. “AI gaat onze toekomst voor een belangrijk deel bepalen. Maar hoe die toekomst eruitziet, ligt niet vast.” Het kabinet wil volgens de staatssecretaris bepalen “waar we vooroplopen en waar we grenzen trekken”.

Focus op strategische sectoren

Nederland kan volgens het kabinet niet op ieder onderdeel van AI internationaal vooroplopen. Daarom wordt ingezet op sectoren waarin economische kansen en maatschappelijke vraagstukken samenkomen, waaronder zorg, energie, voedselproductie, veiligheid en de hightechindustrie.

Volledige technologische onafhankelijkheid is daarbij niet het doel. Nederland moet wel over voldoende eigen kennis, infrastructuur en capaciteit beschikken om toegang te houden tot belangrijke AI-technologie en niet te afhankelijk te worden van een beperkt aantal buitenlandse aanbieders.

De kabinetsstrategie steunt op drie pijlers: verantwoorde ontwikkeling en toepassing van AI, toegang tot geavanceerde technologie en veiligheid en het bewaken van publieke waarden tijdens de AI-transitie.

Belemmeringen voor mkb wegnemen

Voor bedrijven wil het kabinet onder meer zorgen voor betere toegang tot talent, kapitaal, data en rekenkracht. Ook moeten wet- en regelgeving beter uitvoerbaar zijn. Begin 2027 volgt een nadere uitwerking van de AI-infrastructuur en rekenkracht die Nederland volgens het kabinet nodig heeft.

Bijzondere aandacht is er voor het mkb. Het kabinet wil belemmeringen wegnemen die kleinere ondernemingen ervan weerhouden AI toe te passen. Binnen de overheid moeten succesvolle toepassingen bovendien breder worden gedeeld en vaker gezamenlijk AI-diensten worden ingekocht.

Tegelijkertijd neemt volgens het kabinet de dreiging toe dat AI wordt ingezet voor geavanceerde cyberaanvallen, desinformatie en beïnvloeding. Daarom wordt onderzocht of Nederland een eigen AI-veiligheidsinstituut moet krijgen, dat nieuwe risico’s vroegtijdig kan signaleren.

Grenzen aan gebruik AI

Het kabinet benadrukt dat niet alles wat technisch mogelijk is, ook maatschappelijk wenselijk is. De Europese AI-verordening vormt daarbij een belangrijk kader. Bedrijven en overheden moeten ondersteuning krijgen bij het toepassen van de regels, onder meer via mogelijkheden om onder toezicht met nieuwe toepassingen te experimenteren.

Ook de gevolgen van AI voor werk krijgen aandacht. Werknemers moeten volgens het kabinet AI beter leren begrijpen en zich kunnen voorbereiden op veranderingen in hun beroep.

Daarnaast werkt het kabinet samen met de mediasector aan een Mediapact, met aandacht voor betrouwbare informatie en het gebruik van journalistieke content door AI-systemen. Burgers kunnen in 2027 en 2028 ook meepraten over de kansen en grenzen van AI.

Kabinetsvisie op Artificial Intelligence – Kiezen voor AI voor iedereen