Pheijffer: meer transparantie nodig over miljardeninvesteringen in AI
Techbedrijven investeren miljarden in AI, maar hun financiële verslaggeving maakt lang niet altijd duidelijk welke risico’s daarmee gepaard gaan. Hoogleraar Marcel Pheijffer waarschuwt daarvoor in het FD.
Pheijffer verwijst in zijn column naar de Henri Sijthoffprijs 2026, die op 5 november wordt uitgereikt aan ondernemingen die zich onderscheiden door hun financiële verslaglegging. De jury keek dit jaar onder meer naar de rapportage over AI en constateert dat zij daarbij "het grotere verhaal mist". Volgens Pheijffer geldt dat ook voor bedrijven waar AI het verdienmodel ingrijpend kan veranderen: "Dat kan en moet beter", meent hij.
Ook in de Verenigde Staten staat de verslaggeving rond AI-investeringen ter discussie. Pheijffer verwijst naar onderzoek door Wall Street Journal-journalist Jonathan Weil naar onder meer Meta, Microsoft en Oracle. Daar spelen vragen over investeringen, afschrijvingen, off balance sheet financiering en toekomstige omzet.
Zo wijst Weil erop dat een investering van ruim 27 miljard dollar van Meta in een datacenter buiten de balans blijft, terwijl Meta volgens hem wel risico's draagt. Bij Microsoft bestaan vragen over de verwerking van de miljardeninvesteringen in OpenAI.
Afschrijvingstermijn
Pheijffer is ook kritisch over het verlengen van afschrijvingstermijnen voor AI-infrastructuur. Meta ging voor servers en netwerkapparatuur van drie jaar in 2020 naar 5,5 jaar in 2025. Microsoft en Alphabet verlengden de termijn van drie naar zes jaar. Daardoor vallen afschrijvingskosten lager en winsten hoger uit.
Volgens Pheijffer is zo "op zijn minst" sprake van "creatief boekhouden", maar "het kan ook misleiding of fraude zijn". Hij vraagt zich af hoe realistisch langere afschrijvingstermijnen zijn in een markt waarin de technologische ontwikkeling juist bijzonder snel gaat.
De hoogleraar verwijst naar eerdere boekhoudschandalen en de internetbubbel en stelt: "Laten we de waarschuwingen van Weil en anderen over de gebrekkige transparantie in de financiële verslaggeving inzake AI serieus nemen."
FD: 'AI-investeringen vragen om meer transparantie in de jaarrekening'
Gerelateerd
Deloitte-onderzoek: AI versnelt werk, maar organisaties worstelen met rendement
Organisaties zetten kunstmatige intelligentie steeds breder in, maar slagen er nog niet altijd in daar optimaal rendement uit te halen. Vooral de inrichting van...
Het onzichtbare AI-risico
Het risico op misplaatst vertrouwen in AI is reëel, weet Joris Joppe. Maar het is net zo belangrijk om te kijken naar de organisatie achter de software die wordt...
DNB: impact van AI op accountants is groot
Een aanzienlijk deel van de Nederlandse beroepsbevolking heeft een beroep waarin de opmars van AI voor grote verandering kan zorgen. Dat geldt ook voor accountants....
AP waarschuwt voor risico's bij inzet AI door incassobureaus
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) ziet mogelijke risico's bij de inzet van kunstmatige intelligentie door incassobureaus, omdat die steeds vaker algoritmes en...
AI zorgt voor groei van aantal techmedewerkers
AI vervangt technologische medewerkers allerminst, maar verandert wel de vraag. De snelgroeiende technologie zorgt bij veel organisaties daarom juist voor groei...