Raad voor de rechtspraak bezorgd over zorgvuldigheid wetgeving
De Raad voor de rechtspraak maakt zich zorgen over de zorgvuldigheid van het wetgevingsproces. In het jaarverslag over 2025 geeft de raad aan dat de kwaliteit van dat proces "onder druk staat". Daardoor zou de uitvoerbaarheid en de kwaliteit van wetten in het gedrang komen.
In het jaarverslag benoemt de raad een aantal knelpunten waarop wetgeving en de uitvoering van wetten vastlopen. Zo ontstaan er, door het uitblijven van concrete wetgeving en maatregelen in het stikstofdossier, rechtszaken die grote gevolgen kunnen hebben, "zonder dat de rechter het onderliggende probleem kan oplossen."
Ook ziet de raad problemen bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Volgens de raad hoort de IND vreemdelingen vaak niet als zij een besluit nemen over hun visum, terwijl dit wel moet. Daardoor komen de zaken vaak bij de rechter, die het visumbesluit dan doorgaans terugdraait. Hierdoor moet de IND opnieuw een procedure starten en worden rechtbanken onnodig belast, aldus de raad.
Onrecht in beeld
De raad spreekt zich pas een aantal jaar uit over knelpunten in de wetgeving. "Zo wordt onrecht aangepakt, of in ieder geval in beeld gebracht", stelt voorzitter Henk Naves van de Raad voor de rechtspraak. Volgens Naves betekent de vrijheid die rechters hebben om onafhankelijk en onpartijdig te oordelen ook dat de rechtspraak moet begrijpen wat er in de samenleving speelt.
In 2025 werden er in totaal bijna 1,5 miljoen rechterlijke beslissingen genomen. De Raad voor de rechtspraak is onderdeel van de rechterlijke macht, maar doet zelf geen uitspraken. De raad zorgt er onder meer voor dat rechters goed hun werk kunnen doen en is daarnaast een "onafhankelijke buffer tussen de rechtspraak en de regering".
Adviezen
De raad geeft de regering ook advies bij wetgeving en doet dit zowel gevraagd als ongevraagd. Dat gebeurde nooit eerder zo vaak als vorig jaar. De raad gaf toen 73 wetadviezen uit, in vergelijking met 43 in 2024.
Toch is het volgens de organisatie in de praktijk niet vanzelfsprekend dat de regering een beroep doet op de adviestaak van de raad, hoewel dat wettelijk vastgelegd is. Ook krijgt de raad vaak te kort de tijd om adviezen uit te brengen, stelt in het jaarverslag.
Zo kreeg het bij de wet over asielnoodmaatregelen en de onlangs aangenomen wet over de invoering van het tweestatusstelsel één dag om een spoedadvies te geven. De raad noemt dit "onverantwoord kort".