Nieuws 07 mei 2026

DNB: economische groei moet vooral van groei productiviteit komen

De economische groei in Nederland moet in de komende decennia vooral komen van productiviteitsgroei. De groei komt niet meer uit arbeid, omdat door de vergrijzing het aanbod daarvan afneemt.

Dat stelt De Nederlandsche Bank (DNB) in een nieuwe analyse. Om de productiviteit te laten groeien, moet er volgens de DNB meer concurrentie en een gezonde bedrijfsdynamiek komen. Daarbij gaat het om toe- en uittreding van bedrijven in de markt, zoals via startups, fusies of faillissementen.

Het aantal oprichtingen en opheffingen in Nederland daalt en bevindt zich op een laag niveau vergeleken met andere Europese landen, zegt DNB. Daardoor blijft er veel kapitaal en arbeid bij minder productieve bedrijven vastzitten en verschuift het niet naar de meest productieve bedrijven. Om dit patroon te doorbreken, ziet DNB in de analyse een rol voor de overheid weggelegd. Die zou volgens de onderzoekers de bedrijfsdynamiek kunnen verbeteren, door goede voorwaarden te scheppen voor concurrentie en vernieuwing.

Verstorend

"Ongerichte steun en een deel van de fiscale regelingen werken verstorend op marktprocessen", zegt de centrale bank ook. Als voorbeeld geeft DNB de steunmaatregelen in de coronatijd. Veel bedrijven werden toen met staatssteun gered van faillissement. "Hoewel de steun in die crisissituatie te rechtvaardigen was, is de inefficiënte verdeling van arbeid en kapitaal sterk toegenomen."

In Nederland daalt de productiviteit al jaren. Daarmee vormt ons land geen uitzondering in de westerse wereld. Voor de toekomstige welvaart is het van belang om die trend te keren, meent DNB.

Bron: ANP/DNB