Nieuws Vandaag

AFM noemt Uitvoeringswet AI-verordening 'uitvoerbaar', maar voor effectief toezicht is aanpassing nodig

De Uitvoeringswet AI-verordening is in de basis uitvoerbaar, maar vraagt op onderdelen om aanpassingen voor effectief toezicht. Dat stelt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in een uitvoeringstoets en een reactie op de internetconsulatie van het wetsvoorstel.

De AFM ziet dat AI de financiële sector ingrijpend verandert en kansen biedt voor betere dienstverlening en efficiëntere processen. Tegelijkertijd brengt AI nieuwe risico’s met zich mee, bijvoorbeeld rond datakwaliteit, uitlegbaarheid en mogelijke discriminatie.

Verantwoord, beheerst en transparant

De inzet van de AFM is dat AI bijdraagt aan eerlijke en goed functionerende markten, met bescherming van consumenten en vertrouwen in het financiële systeem als uitgangspunt.

Daarom geldt voor de AFM een duidelijke lijn: innovatie met AI is welkom, maar moet altijd verantwoord, beheerst en transparant plaatsvinden, aldus de toezichthouder. De AI-verordening introduceert nieuwe toezichttaken voor de AFM, waaronder toezicht op verboden AI-toepassingen, transparantie richting consumenten en hoog risico toepassingen zoals kredietbeoordeling en verzekeringspricing.

Dat vraagt volgens de toezichthouder om nieuwe expertise, aanvullende toezichtinstrumenten en intensieve samenwerking met andere toezichthouders, in het bijzonder DNB. Ook wijst de AFM op het belang van een adequaat publicatieregime, een passend regime voor vertrouwelijkheid en gegevensdeling en voldoende capaciteit en middelen om het toezicht effectief in te richten.

Aanbevelingen

De AFM steunt het wetsvoorstel, maar is bezorgd over de voorgestelde verdeling van toezichttaken tussen AFM en DNB. De AI-verordening heeft als doel mensgerichte en betrouwbare AI te bevorderen en te zorgen voor een hoge mate van bescherming van de grondrechten. Daarmee richt de verordening zich ook specifiek op het versterken van de positie van de consument bij gebruik van AI.

De AFM doet ook aanbevelingen om het wetsvoorstel te verbeteren, onder meer door een duidelijk publicatieregime en aansluiting bij het bestaande geheimhoudingskader in de Wft. De AFM wil naar eigen zeggen bijdragen aan “een uitvoerbaar en effectief toezichtkader voor AI in de financiële sector, waarin ruimte is voor innovatie en tegelijkertijd risico’s beheerst blijven”.

Kader voor innovatie

"De AI‑verordening biedt een belangrijk kader om innovatie in goede banen te leiden", aldus AFM-voorzitter Laura van Geest. "Wij zien dat het wetsvoorstel in de basis uitvoerbaar is, maar ook dat gerichte aanpassingen nodig zijn om het toezicht effectief en toekomstbestendig in te richten, zoals voldoende capaciteit, heldere bevoegdheden en een duidelijke taakverdeling tussen toezichthouders."

AI-verordening

De AI-verordening (UAIV) harmoniseert regels voor de ontwikkeling, het in de handel brengen, het in gebruik stellen en het gebruik van AI-systemen in de Europese Unie. De verordening is al deels van toepassing, maar resterende onderdelen worden in augustus 2026 en augustus 2027 van kracht.

De lidstaten spelen een belangrijke rol bij het toezicht op de naleving van de AI-verordening. Het voorgenomen Nederlandse toezichtstelsel bestaat uit tien bestaande markttoezichtautoriteiten, die er nieuwe taken bijkrijgen.

De internetconsultatie van de UAIV is inmiddels gesloten. Naast de AFM hebben onder meer VNO-NCW en de Orde van Advocaten op de consulatie gereageerd.