Nieuws Vandaag

Explosieve groei datacenters in Nederland zet stroom en water onder druk

De wereldwijde CO₂-uitstoot van datacenters bedroeg in 2025 naar schatting 286 megaton; 57 procent hoger dan eerdere schattingen van het Internationaal Energieagentschap (IEA). Ook in Nederland loopt de druk op CO₂-ruimte en watergebruik sterk op.

Dat blijkt uit een recent rapport van Allianz Trade. Volgens de kredietverzekeraar zal zonder verdere verduurzaming de wereldwijde CO₂-uitstoot van datacenters tegen 2030 meer dan verdubbelen, tot 643 megaton.

De datacenterdichtheid in Nederland (gemeten naar oppervlak en inwonertal) hoort tot de hoogste ter wereld. Nu al nemen datacenters in ons land zo'n 7 procent van het totale elektriciteitsverbruik voor hun rekening.

Opkomst AI

Uit het rapport van Allianz Trade blijkt dat de totale elektriciteitsvraag van datacenters wereldwijd in 2025 is gestegen tot ongeveer 515 TWh (terawattuur). Volgens Johan Geeroms van Allianz Trade komt die toename vooral door de opkomst van AI. "AI-groei is alleen houdbaar als overheden en bedrijven tegelijk fors investeren in groene stroom, extra netcapaciteit én veel efficiëntere digitale infrastructuur."

Nederland hoort al jaren tot de digitale koplopers van Europa, met sterke internetknooppunten, geavanceerde connectiviteit en een grote concentratie datacenters. Die voorsprong heeft een prijs, meent Geeroms. "Datacenters gebruiken inmiddels een fors deel van onze stroom. Dat vertaalt zich ook in CO₂-uitstoot en druk op ruimte en voorzieningen."

Als er geen verdere verbetering en verduurzaming van het elektriciteitsnet plaatsvindt, komt volgens Allianz Trade de uitstoot van datacenters in Nederland uit op 4,73 megaton CO₂ in 2030.

Waterverbruik problematisch

Naast elektriciteit en CO₂ wijst het rapport op waterverbruik als onderbelichte factor. Wereldwijd verbruikten datacenters in 2025 naar schatting 814 miljard liter water. Hiervan hing ongeveer driekwart indirect samen met elektriciteitsopwekking en de rest met koeling op locatie en chipproductie. Voor Nederland schat het rapport de huidige waterconsumptie van datacenters op 10,8 miljard liter per jaar.

"Water wordt in de discussie over AI en datacenters nog te vaak vergeten", meent Geeroms. "Ook in Nederland moeten we breder kijken dan alleen stroomverbruik. De echte opgave is: hoe bouwen we een digitale economie die niet alleen snel en slim is, maar ook zuinig omgaat met energie, CO₂ ruimte en water."

Slimme toepassing AI

Uit het rapport blijkt dat met slimme toepassing van AI de CO₂-uitstoot en waterverbruik zijn terug te dringen. Bijvoorbeeld door betere sturing van elektriciteitsnetten, efficiënter energiegebruik in gebouwen, slimmere logistiek en minder verspilling in industriële processen.

"De sleutel is dus niet om AI af te remmen, maar om AI én de onderliggende datacenter-infrastructuur duurzamer te organiseren", aldus Geeroms. Volgens hem valt met AI per saldo meer uitstoot te besparen dan de eigen infrastructuur veroorzaakt.