AI zet traditioneel verdienmodel accountants onder druk
De Nederlandse accountancysector groeit ook in 2026, maar de basis onder het traditionele verdienmodel verandert snel door de opmars van AI. De tarieven voor accountantsdiensten stijgen naar verwachting voor het vijfde jaar op rij met ten minste 4 procent.
Dat blijkt uit het nieuwe vooruitzicht accountancy van ING Research. Naar verwachting stijgt het aantal door accountants gefactureerde uren dit jaar met 2 procent.
Structurele personeelstekorten, strengere kwaliteitseisen en de opmars van AI dwingen accountantskantoren om hun organisatie, dienstverlening en prijsmodel te herzien. Vooral het klassieke uurtje-factuurtje-model komt steeds verder onder druk te staan, nu AI veel standaardwerkzaamheden overneemt en bovendien sneller uitvoert.
"De vraag is niet of accountants AI gaan gebruiken, maar hoe snel zij hun organisatie en dienstverlening daarop aanpassen", stelt sectoreconoom Services Katinka Jongkind van ING Research. "Kantoren die deze transitie weten te maken en AI succesvol combineren met hoogwaardige adviesdiensten, kunnen hun concurrentiepositie versterken en nieuwe groeikansen creëren. Voor organisaties die achterblijven, dreigt juist een verlies aan onderscheidend vermogen en winstgevendheid."
Stabiele volumegroei in 2026
De groei van 2 procent die ING voor 2026 verwacht in het aantal gefactureerde uren, is nagenoeg gelijk is aan de groei van vorig jaar (+1,8 procent). De auditpraktijk blijft de belangrijkste motor achter die groei, omdat wettelijke controleverplichtingen minder gevoelig zijn voor economische schommelingen en dus zorgen voor een stabiele vraag.
De adviespraktijk groeit minder hard. Aanhoudende geopolitieke onzekerheid en een terughoudend investeringsklimaat maken dat veel bedrijven strategische projecten en verandertrajecten uitstellen. Hierdoor blijft de vraag naar adviesdiensten voorlopig gematigd.
Voor 2027 verwacht ING Research een lichte versnelling van de volumegroei naar 2,5 procent. De Nederlandse economie volgt naar verwachting een gematigd groeipad, wat bijdraagt aan het vertrouwen van bedrijven.
Tarieven
Naast volumegroei blijven ook prijsstijgingen een belangrijke factor voor de sector. De tarieven voor accountantsdiensten stegen in 2025 gemiddeld met 4,8 procent en nemen naar verwachting ook in 2026 met ten minste 4 procent toe, denkt ING.
Daarmee zet de accountancy voor het vijfde jaar op rij stevige prijsstijgingen door. Dat komt door strengere wet- en regelgeving, meer specialistisch werk en een aanhoudend krappe arbeidsmarkt. Ook beschikken accountantskantoren over een sterke prijszettingsmacht, aangezien het aanbod de vraag moeilijk kan bijbenen, meent ING.
Structurele personeelstekorten, oplopende kwaliteitseisen en een stabiele vraag naar wettelijke controles zorgen ervoor dat tariefverhogingen breed kunnen worden doorberekend. Hierdoor lijken hogere tarieven steeds minder een tijdelijke reactie op kostenstijgingen en steeds meer een structurele pijler onder de omzet- en winstontwikkeling van de sector.
Personeelstekort
Schaarste aan talent blijft een grote uitdaging voor de sector. Halverwege 2026 kampte nog altijd de helft van de accountants- en advocatenkantoren met een tekort aan personeel. Dat remt de groei bij accountantskantoren.
Door onvoldoende capaciteit worden accountantskantoren steeds selectiever in het aannemen van nieuwe klanten en opdrachten. De focus verschuift daarbij naar werkzaamheden met een hogere toegevoegde waarde, grotere complexiteit en een beter rendement, zoals advies, risicobeheersing en strategische begeleiding van klanten.
AI
Om te blijven groeien in een structureel krappe arbeidsmarkt moeten accountants hun productiviteit verhogen. Twee derde van de accountants- en advocatenkantoren geeft volgens het ING-onderzoek aan te investeren in automatisering om productiever te worden.
Naarmate de AI-technologie zich verder ontwikkelt kan een groeiend deel van de routinematige werkzaamheden worden geautomatiseerd; van documentanalyse en dossiercontroles tot rapportages en ondersteunende auditprocessen. Gevolg is wel dat het traditionele verdienmodel van uurtje-factuurtje door AI steeds verder onder druk komt te staan, omdat voor de meeste standaardwerkzaamheden veelal minder uren nodig zijn.
Gerelateerd
We moeten het even over AI hebben
Traag en conservatief. Zodra het over nieuwe technologie in de accountancy gaat, is dat het dominante verhaal. Maar is dat ook terecht? Een analyse in vijf brokken;...
Veel cfo's kunnen AI-beslissingen niet uitleggen aan accountant
Meer dan de helft van de finance professionals (54 procent) kan niet volledig uitleggen of herleiden waarom een AI-beslissing is genomen, als een controlerend accountant...
Liever moe dan lui: wat betekent AI voor ons en ons vak?
Het academisch jaar is weer geopend, met AI als populair centraal thema voor universiteiten, onder andere in Tilburg en Leiden. En voor het openingscollege van de...
AI raakt snel ingeburgerd bij zzp'ers
Het gebruik van kunstmatige intelligentie onder zzp'ers is in een jaar tijd sterk gegroeid. Van de zelfstandigen gebruikt 84 procent AI voor het werk en de helft...
PwC-onderzoek: tientallen biljoenen gaan in de toekomst naar AI-datacenters
De wereldwijde investeringen in AI-datacenters zullen de komende jaren blijven toenemen door de enorme AI-vraag. Volgens internationaal onderzoek door PwC kan het...
