Nieuws Vandaag

CPB verwacht in 2027 voor het eerst in jaren koopkrachtdaling

Voor het eerst in jaren verwacht het Centraal Planbureau (CPB) dat mensen net iets minder te besteden krijgen. Voor alle huishoudens komt het neer op 0,3 procent koopkrachtdaling in 2027.

Het CPB publiceerde op 14 augustus de concept-Macro Economische Verkenning (cMEV), met vooruitzichten voor de economie en de overheidsfinanciën voor 2026 en 2027.

De groei van de Nederlandse economie wordt vooral ondersteund door een sterke uitvoer, overheidsuitgaven en de financiële buffers van huishoudens. Tegelijkertijd blijft het economische beeld onzeker: verdere stijging van energieprijzen, nieuwe handelsbelemmeringen of onrust op financiële markten kunnen de groei drukken, aldus het CPB.

Daling koopkracht

Nagenoeg iedereen gaat er volgend jaar iets op achteruit; alleen gepensioneerden kunnen rekenen op een kleine koopkrachtstijging. Gezinnen zonder kinderen gaan er in 2027 het meest op achteruit.

De daling van de koopkracht volgend jaar komt onder andere door het verhogen van de inkomstenbelasting. In 2026 stijgt de koopkracht van huishoudens wel licht, met zo'n 0,6 procent. De lonen stijgen namelijk harder dan de gestegen prijzen aan de pomp of voor de boodschappen.

Pensioenen

Ook dit jaar zijn gepensioneerden de uitschieters in de koopkrachtplaatjes. Dat komt vooral door het nieuwe pensioenstelsel. De afgelopen jaren zijn pensioenuitkeringen niet gecorrigeerd voor inflatie, dat gebeurt nu wel.

Werkenden en mensen met een uitkering zien dit jaar hun koopkracht toenemen met respectievelijk 0,4 en 0,6 procent. Volgend jaar wordt dat voor beide groepen een daling van 0,4 procent, verwacht het CPB. De lagere inkomens staan er in beide jaren relatief het beste voor. Dit jaar kunnen mensen die minimumloon of iets meer verdienen rekenen op een koopkrachtstijging van 0,8 procent, volgend jaar blijft voor die groep de koopkracht gelijk.

De situatie voor mensen met een inkomen onder de armoedegrens verbetert dit jaar iets, doordat meer mensen recht hebben op huurtoeslag. In 2026 zitten zo'n 460.000 mensen in armoede.

Overheidssteun

Ondanks de wat negatievere koopkrachtcijfers voor komend jaar zou het "niet het verstandigste beleid" zijn om overheidssteun uit te delen, aldus CPB-directeur Pieter Hasekamp.

De directeur is positief over het beleid dat het kabinet dit voorjaar presenteerde om de hoge energieprijzen te compenseren. Dat behelsde onder meer een fonds voor mensen met een hoge energierekening en meer subsidies voor verduurzaming van huizen en bedrijven.

Overheidsfinanciën

Het overheidstekort verslechtert door toenemende uitgaven aan defensie, sociale zekerheid en rente. Het kabinet verhoogt de lasten voor huishoudens en bedrijven, maar de extra inkomsten zijn niet genoeg om de hogere uitgaven te dekken.

In 2026 komt het overheidstekort, mede door een eenmalige uitgave aan defensiepensioenen, uit op bijna 3 procent van het bbp. In 2027 verbetert het tekort naar verwachting naar 2,1 procent van het bbp.