Nieuws Vandaag

Onderzoekers pleiten voor subsidie elektrische auto tegen 'vervoersarmoede'

Subsidie op een elektrische leaseauto is een gerichte manier om huishoudens met lage inkomens structureel te beschermen tegen 'vervoersarmoede' als gevolg van stijgende brandstofprijzen. Dat stellen onderzoekers op economenplatform ESB.

Om in plaats van zo'n subsidie te kiezen voor een brede accijnsverlaging, noemen de onderzoekers een "kostbare maatregel". Een in 2022 ingestelde accijnskorting die nog altijd doorloopt, "kost 1,7 miljard euro per jaar en komt vooral ten gunste van hogere inkomens", aldus Peter Mulder, Rens van Tilburg en Reinier Sterkenburg op ESB.

Voor ongeveer 1,1 miljard euro kunnen 160.000 huishoudens met lage inkomens die veel gebruikmaken van de auto een elektrische leaseauto krijgen. De onderzoekers gaan uit van een subsidie van 7.000 euro per voertuig. "Elektrisch rijden vermindert de kwetsbaarheid voor hoge brandstofprijzen, maar de aanschafkosten van een elektrische auto vormen voor lage inkomens een drempel. Een lease-subsidie kan huishoudens over die drempel helpen."

Social leasing

Juist de laagste inkomens zijn het kwetsbaarst voor hoge brandstofprijzen en geven gemiddeld twee keer zoveel van hun inkomen uit aan brandstof, stellen de drie onderzoekers. Maar van een generieke compensatie profiteren huishoudens met lage inkomens in veel mindere mate dan huishoudens met hogere inkomens.

Door de hoge aanschafkosten voor een elektrische auto weg te nemen, kunnen huishoudens profiteren van de lagere energie- en onderhoudskosten van een stekkerauto. "Vanuit economisch perspectief corrigeert social leasing een belangrijk marktfalen: huishoudens met beperkte financiële middelen kunnen vaak niet investeren in een voertuig dat op termijn juist goedkoper is in gebruik."

Frankrijk als voorbeeld

Volgens de onderzoekers overweegt het kabinet de invoering van een dergelijke regeling in navolging van maatregelen in Frankrijk. Dat land introduceerde in 2024 als eerste Europese land een nationale social leasing-regeling, gericht op de onderste helft van de inkomensverdeling.

In Frankrijk moesten deelnemers afhankelijk zijn van de auto voor hun werk. De regeling gold alleen voor volledig elektrische auto's onder de 47.000 euro, waarbij de Franse overheid de volledige aanvangskosten voor het leasecontract subsidieerde. Dat resulteerde in leasebedragen van zo'n 100 tot 140 euro per maand voor kleinere modellen. De belangstelling van Fransen was groot en er werden tienduizenden leasecontracten afgesloten.

Elektrische auto vooral zakelijk populair

Volgend jaar is naar verwachting voor het eerst meer dan de helft van alle nieuw verkochte auto's in ons land volledig elektrisch, bleek recent uit berichtgeving door economen van ING. Het grootste deel van die nieuwe autoverkoop gaat naar zakelijke rijders, omdat steeds meer grote bedrijven werknemers met een leaseauto verplichten om elektrisch te rijden.

Het kabinet voert vanaf januari een jaarlijkse heffing van 12 procent over de cataloguswaarde in voor niet-elektrische auto's van de zaak. ING denkt dat het marktaandeel van elektrische auto's hierdoor naar verwachting een flinke sprong maakt van 40 procent dit jaar naar rond de 55 procent in 2027.

Onder particulieren komt elektrisch rijden nog altijd maar langzaam op gang. Veel consumenten stappen niet over door de hoge aanschafprijs, het gebrek aan laadpunten voor de deur en onzekerheid over hogere wegenbelasting. Ook zorgen over hoge afschrijvingen van elektrische auto's spelen mee, bleek uit eerdere onderzoeken.

Bron: ANP/ESB