Nieuws Vandaag

Pheijffer: accountancy heeft zowel minder als méér regelgeving nodig

De accountantssector moet afscheid nemen van overbodige detailregels, maar tegelijkertijd sneller nieuwe regelgeving ontwikkelen voor actuele ontwikkelingen zoals AI, private equity en offshoring.

Dat betoogt hoogleraar Marcel Pheijffer in zijn column in het FD. Hoewel het goed is om bestaande wet- en regelgeving kritisch tegen het licht te houden, wordt te weinig gekeken naar de maatschappelijke opbrengsten van regels, meent hij. "Critici hebben vaak oog voor de kosten, die nogal eens worden overdreven, maar niet voor de opbrengsten."

Minder detailregels

Binnen de accountancy is de hoeveelheid regelgeving fors toegenomen. Pheijffer wijst op de groeiende omvang van de jaarlijkse HRA, het Handboek Regelgeving Accountancy. Dat komt volgens hem ook door "de zucht onder accountants om de regels zo duidelijk mogelijk voorgeschoteld te krijgen".

Het kabinetsdoel om de regeldruk met 25 procent te verminderen, kan volgens hem "makkelijk worden gehaald", vooral door "overbodige detailleringen en toelichtingen te schrappen". Tegelijkertijd pleit Pheijffer voor efficiëntere wetgevingsprocessen. Minder tijd besteden aan reguliere regelgevingstrajecten creëert ruimte om sneller te reageren op nieuwe ontwikkelingen en risico's in de markt.

AI, private equity en offshoring

Daar wringt echter de schoen. Wet- en regelgeving sluiten onvoldoende aan op actuele vraagstukken waarmee accountantsorganisaties te maken krijgen. Zoals in de cryptosector, waar accountants een belangrijke rol kunnen spelen, terwijl sectorspecifieke regels nog ontbreken.

Ook de opkomst van private equity binnen de accountancy verdient volgens Pheijffer meer aandacht van wetgevers. Bij investeringen door private investeerders gaat het er ook om de commerciële prikkels te beteugelen "en deze in balans te houden met de wettelijke rol en taak van de accountant".

Verder wijst hij op toenemende offshoring van accountantswerk naar lagelonenlanden. Dat zorgt voor kostenvoordelen bij accountantskantoren, maar "de vraag is echter of het op afstand werken wel de noodzakelijke kwaliteit oplevert", aldus Pheijffer. Hij verwijst daarbij naar de Britse toezichthouder Financial Reporting Council (FRC), die recent heeft aangekondigd scherper toezicht te gaan houden op offshore werkzaamheden.

AI

Pheijffer wijst ook op de snelle opkomst van AI. Diverse grote accountantsorganisaties hebben al problemen ondervonden met rapporten die mede door AI werden gegenereerd. Hoewel deze incidenten zich voordeden binnen de consultancytak, ziet hij ook risico's voor de controlepraktijk. Gezien de "onstuitbare opkomst van en enorme investeringen in AI-tools en -activiteiten" roept hij wetgevers en toezichthouders op "liever nog vandaag dan morgen hun rol te pakken".

Pheijffer pleit voor minder onnodige regels én meer regelgeving op terreinen waar nieuwe risico's ontstaan. “Het eerste kan, het laatste is noodzakelijk en urgent", meent hij. Uiteindelijk draait het niet alleen om het terugdringen van regeldruk, maar vooral om het beschermen van het maatschappelijk belang, aldus de hoogleraar. Want accountancy is "te belangrijk om alleen aan accountants over te laten".

• FD: 'Regelgeving accountancy moet beter aansluiten bij actuele vraagstukken'