Het zou goed zijn als het veel gehanteerde containerbegrip 'regeldruk' geconcretiseerd wordt, meent Jan-Pieter Bos. Dat vraagt om oer-Hollands polderen.

Discussie Column Vandaag

Draag constructief bij aan het beheersen van regeldruk

Zowel bij de laatste ledenvergadering als bij diverse bijeenkomsten hoor ik regelmatig dat accountants een te hoge regeldruk ervaren. Dat begint naar mijn idee een containerbegrip te worden. Het verminderen van regeldruk is een veelgehoorde wens binnen de beroepsgroep. Wat ik me afvraag: is er bij de NBA een beeld welke wet- en regelgeving voor een hoge regeldruk zorgen? En wat verwacht men van de NBA en haar commissies om de regeldruk te verlagen?

De opmerking dat men binnen het beroep een te hoge regeldruk ervaart, verbaast me ergens ook wel. Als beroepsorganisatie bepalen we deels zelf de regels. De leden stemmen hier zelf voor. Dat betekent dat een deel van de regelgeving, zoals de verordeningen, door de leden zelf zijn goedgekeurd. Dan vraag ik me toch af waarom, op het moment dat hiervoor wordt gestemd, er geen vragen over worden gesteld, of nagenoeg geen consultaties worden ingestuurd bij de NBA.

Wellicht moet het debat breder worden getrokken. Veel regelgeving wordt van buitenaf opgelegd en is vaak niet eens expliciet aan de accountant gericht. Zo zorgt Europese regelgeving voor een verhoging van de regeldruk. Denk hierbij aan de AMLR die vanaf 2027 de Wwft vervangt. Laatstgenoemde wet is overigens in de laatste jaren wat betreft regeldruk toegenomen. Dat geldt echter niet alleen voor accountants, ook andere poortwachters ervaren meer regeldruk vanuit anti-witwasregelgeving. Hierbij denk ik ook aan SIRA. Daarnaast hebben accountants te maken (gehad) met de implementatie van ISQM 1 vanuit IFAC, bij ons vertaalt in SKM1. Ook dit zorgt voor een toename in regeldruk.

Een saillant detail is dat de deskundigheid waarvoor de accountant wordt ingehuurd, met name de kennis en toepassing van wet- en regelgeving is. In de rubriek Op de stoel (magazine Accountant, nummer 3 van 2024) zei Gerard van Olphen, voorzitter van het BOB (Belanghebbendenorgaan Beroepsreglementering): "Het accountantsvak wordt van nature sterk gedomineerd door wet- en regelgeving." Dat is een redelijk understatement, in regelgeving is een deel van de accountantswerkzaamheden verankert en voorbehouden aan de accountant. Dat vraagt om een balans, waarvoor onder andere het BOB verantwoordelijk is. Ik denk dat geen accountant het nut van regelgeving ontkent, maar een accountant is ook rationeel ingesteld. Hoe pas ik dit toe in mijn praktijk en bij mijn cliënt?

Hoe nu verder? Het zou goed zijn als het containerbegrip 'regeldruk' wordt geconcretiseerd. Ik denk dat dit kan door oer-Hollands te polderen. Als hoge regeldruk ontstaat door regelgeving die door de ledenvergadering wordt aangenomen, dan doe ik een oproep aan accountants die regeldruk ervaren, om constructief mee te denken om regeldruk te verminderen. Met deze input kan de NBA in overleg met commissies en het BOB tot regelverbetering komen en daarmee de regeldruk verlagen. Als het regelgeving is die van buitenaf wordt opgelegd, hebben we als beroepsgroep hier minder invloed op. Toch kunnen we ons als beroep sterk maken en in samenwerking met de NBA in overleg treden met de wetgever om, waar het kan, de regeldruk beheersbaar te maken.

Laten we als beroepsgroep een voorbeeld zijn in een alsmaar verder regulerende maatschappij; dat we aantonen dat het poldermodel een manier is om regeldruk te beheersen. Draag constructief bij aan het beheersen van regeldruk, door concrete input te leveren en samen met de NBA te werken aan een sterk accountantsberoep.