Het product van de accountant is vertrouwen en dat maakt het zeker geen stoffig beroep, aldus Jan-Pieter Bos.

Discussie Column Vandaag

Afstoffen

Het is vakantietijd. Dat geeft tijd om te bezinnen en te filosoferen over het beroep. Als lid van de commissie NBA Young Profs kom ik veel inspirerende mensen tegen met ideeën en plannen over het beroep. Over hoe we het beroep aantrekkelijk houden, over het werven van studenten voor de accountantsopleidingen en technologische ontwikkelingen die het werk veranderen. Daarbij wordt ook gefilosofeerd over hoe het beroep aantrekkelijk kan worden neergezet. En ja, filosoferend kan ik ook meekomen in leuke scenario's.

Ik vind het accountantsberoep een prachtig beroep en ik ben trots om accountant te zijn, dat is inmiddels geen geheim meer. Deze trots draag ik uit waar ik maar kan. Desondanks hoor ik regelmatig dat het accountantsberoep een stoffig imago heeft. De gemiddelde Nederlander heeft geen idee wat een accountant doet, laat staan dat er een RA of AA bestaat. En het vervelende voor de gepassioneerde beroepsgenoten is dat het de gemiddelde Nederlander niet interesseert. Ik hoef geen enkele accountant uit te leggen dat ons imago onterecht is. Maar hoe kunnen we dit oplossen?

Ik hoor vaak het vergelijk met advocaten. Zij hebben een spannender imago en zitten vaak aan tafel bij talkshows op televisie. Accountants zijn van nature gereserveerder. Waar advocaten partijdig zijn, is de accountant objectief. Wij verdedigen geen belang van een partij, wij dienen het algemeen belang wat naar mijn idee de terughoudendheid van de accountant verklaart. Dat is zeer nobel en een belangrijke positie, maar trekt geen volle zalen. Overigens is het een bepaald type advocaten die in de media zichtbaar zijn; vooral de strafrechtadvocaten. Ik denk daarom dat we ons niet moeten vergelijken met advocaten die zichtbaar zijn in de media en ons ook niet aan hen moeten spiegelen.

Onze objectieve rol is juist het onderscheidende van de accountant. Ons product is vertrouwen en dat betekent dat je juist het belang van het geheel in het oog houdt. Ik las hier onlangs nog een inspirerende post over op LinkedIn. Bij het faillissement van de Accell Group, producent van onder andere Batavus- en Sparta-fietsen, had de accountant in zijn verklaring opgenomen dat er een materiële onzekerheid van de continuïteit was. De accountant handelde toen het spannend werd en lichtte dit uitgebreid toe. Daar zal met name degene die de rekening betaalde niet blij mee zijn geweest. De auteur van de post citeerde daarom ook een collega die aangaf: "Als je applaus wilt, moet je geen accountant worden." Maar deze accountant maakte het vertrouwen van de gebruikers wel waar.

Het verkopen van vertrouwen is onze corebusiness. Je laat je horen als het erom gaat, of je nu werkzaam bent als controlerend of als samenstellend accountant. Je voegt vertrouwen toe en levert toegevoegde waarde aan het maatschappelijk verkeer. Om weer even de vergelijking met de advocaten te maken: dat zijn aanzienlijk meer belanghebbenden dan de ene partij die je verdedigt. En dat lijkt me allesbehalve stoffig.

Wat moet je nou zeggen, als je een volgende keer uitlegt wat het werk van accountants inhoudt? Zeg dat je vertrouwenspersoon bent. En ja, we zitten regelmatig voor een scherm maar we doen veel meer; we kijken mee met de klant, we voeren gesprekken met de ondernemer, we analyseren en vragen door als onze onderbuik ons waarschuwt. Als het moet, hebben we een rechte rug en vertolken we de rol van vertrouwenspersoon van het maatschappelijk verkeer. Daar krijgen we geen applaus voor en dat hoeven we ook niet, als we het vertrouwen van de gebruiker maar waarmaken.

Stof gaat niet vanzelf weg, we moeten zelf afstoffen. Als we uitleggen hoe maatschappelijk relevant ons beroep is, zal iedereen begrijpen wat het accountantsberoep in essentie is. Dat is geen stoffig beroep, dat is een maatschappelijk relevant beroep!