Koos Werkeloos?
"Kijk je hoort vaak zeggen: waar moet dat heen? Straks doen computers al het werk alleen. Maar mensen het gaat toch prima zo. Gratis vrije tijd cadeau." Een statement uit 2026, over de opkomst van AI en bijbehorend baanverlies? Nee hoor, al in 1983 zong het Klein Orkest over 'Koos Werkeloos'.
Dit artikel is verschenen in Accountant nr. 2, 2026
Bekijk alle artikelen uit dit nummer
» Download dit artikel in pdf
» Download het hele nummer (pdf)
Marc Schweppe
Begin jaren tachtig zat een fors deel van de Nederlandse beroepsbevolking zonder werk en de uitdrukking werd een begrip. Inmiddels is de arbeidsmarkt veel krapper, heeft iedereen het "druk, druk, druk" en is het in veel sectoren nog steeds lastig om aan passende mensen te komen. Nog wel. Maar ontwikkelingen als de snelle opkomst van AI en de invloed van private investeerders lijken zaken te gaan veranderen.
Als ouderwetse stukjestikkers onder elkaar, vraag ik een van onze gewaardeerde auteurs hoe het met zijn eigen schrijverswinkeltje gaat. Hij kijkt wat zuinig. Diverse voorheen vaste opdrachten vallen inmiddels van zijn bordje af, merkt hij; klanten maken hun teksten zelf wel, met hulp van Copilot of Chat GPT. Met zijn geoefend oog ziet hij meteen of een tekst door een kunstmatige
assistent is gefabriceerd of niet.
Maar vraag is of dat de klant straks nog wat uitmaakt. Als een nieuwe generatie groot wordt met het idee dat AI zorgt voor nieuwsberichten of het uitschrijven van columns en artikelen, dan weet straks niemand meer wat het woord 'authentiek' nog betekent. Elders in dit blad vreest columniste Charlie Groen voor verslapping van onze denkspier and I couldn't agree more.
De journalistiek is niet de enige beroepsgroep die de opkomst van kunstmatige intelligentie voelt. Vooral bij techgiganten in de VS zijn er sinds de start van dit jaar wereldwijd al zeker tachtigduizend banen verdwenen, omdat de miljarden die eerder naar menselijk kapitaal gingen nu moeten stromen naar de rekenkracht van AI-datacenters.
De techbro' s van Oracle, Amazon en Meta voeren de ranglijstjes van corporate layoffs aan, maar dichter bij huis snoeide ook ASML in managementposities, ten gunste van AI-investeringen. En grootbanken als ABN-Amro en ING kiezen inmiddels liever voor chatbots, dan voor mensen van vlees en bloed.
In de internetranglijstjes van beroepen die de komende jaren mogelijk door AI gaan verdwijnen duikt ook regelmatig de accountant op, maar vooralsnog zien we bij de accountantskantoren hier geen grote ontslaggolven. Wel een versmalling van de traditionele piramide, want het repeterend werk kan elders op de planeet goedkoper worden gedaan, of met hulp van slimme technologie. De instroom van jongste bediendes wordt dus minder, maar de behoefte aan accountants blijft. Mensen die het kunnen weten, verwachten evengoed wel meer berichtgeving over reorganisaties in accountantsland.
In de VS en het VK zijn die al zichtbaar, als reactie op een afnemende vraag naar advieswerk en de inzet van AI. In de laatste twee jaar hebben de big four in het VK hun instroom van afgestudeerden stevig teruggesnoeid, soms met wel 30 procent. Ook daalde het aantal vacatures voor juniorfuncties in de accountancy met bijna de helft. De big four aan de andere kant van het Kanaal hebben inmiddels meer vacatures uitstaan voor AI-specialisten dan voor accountants, zo wist de Financial Times te melden.
Het eerste kantoor dat ook hier de kaasschaaf hanteert en snoeit in personeel kwam recent al langs. Ongetwijfeld blijft het daar niet bij, gezien de inmiddels grote invloed van private equity. Slimme AI-platforms kosten een boel geld en dat moet wel ergens vandaan komen. Straks allemaal gratis vrije tijd cadeau?