Nieuws 05 september 2014

'Kantoorbelangen remmen de ontwikkeling van het accountantsvak'

Er is geen maatschappelijk belang gediend bij het uitvoeren van de controlefunctie vanuit kantoren die ook andere vormen van zakelijke dienstverlening aanbieden.

Dat schrijft Jaap ten Wolde vandaag in het Financieele Dagblad. Ten Wolde is partner van het Instituut Financieel Onderzoek (IFO) en oud-partner van KPMG.

Hij pleit voor audit only-firma's. "Diversiteit in de dienstverlening versterkt de controlefunctie niet, integendeel", aldus Ten Wolde, die vindt dat er in de huidige discussies over de toekomst van het accountantsberoep meer moet worden geluisterd naar onafhankelijke stemmen, en minder naar de meningen van vertegenwoordigers van (grote) accountantskantoren. Ten Wolde zegt op grond van zijn eigen ervaring dat "het belang van kantoororganisaties een belangrijke rem is op discussies en ontwikkelingen in een vakgebied dat maatschappelijk zo relevant is".

Audit only is wel degelijk mogelijk, ook al maken grote kantoren nu deel uit van internationale verbanden. Dat hoeft geen wet van meden en perzen te zijn, vindt Ten Wolde. Als Nederland een eigen koers wil varen, kan dat: "Een taak voor de wetgever."

Het zijn met name dit type veranderingen in de organisatie van het vak waarvan Ten Wolde het meeste verwacht wat betreft het verhogen van de kwaliteit van de accountantscontrole. Sterker en onafhankelijker intern toezicht hoort daar ook bij, plus "aanzienlijk meer" aandacht voor het maatschappelijke karakter van het beroep in het onderwijs. De 'door de beroepsorganisatie verplichte cursussen van 1 à 2 dagen met de pretentie om accountants rechte ruggen te laten krijgen' noemt hij "beschamend". Bovendien stelt de oud-KPMG-partner de 'vroege pensionering' van partners aan de orde, waardoor veel ervaring verloren gaat. "Die heeft alleen een inkomenspolitieke achtergrond."

Van een uitgebreidere controleverklaring verwacht de oud-KPMG-partner geen heil. "De informatieverstrekking moet blijven waarde deze thuishoort: bij het bestuur en interne toezichthouders." Wel pleit hij voor tuchtprocedures niet tot "slechts natuurlijke personen te beperken", maar het ook mogelijk te maken dat kantoren terechtstaan. "Veel verklaringen en rapporten zijn een kantoorproduct", aldus Ten Wolde.