Nieuws 15 april 2015

'Schaf jaarverslag Europese Rekenkamer maar af'

De constateringen van de Europese Rekenkamer zijn waardeloos als ze vervolgens niet leiden tot verbeteringen. Wat Alex Brenninkmeijer betreft, het Nederlandse lid van de Europese Rekenkamer, kan het jaarverslag van die instantie daarom net zo goed worden afgeschaft.

Brenninkmeijer, tussen 2005 en 2014 Nationale Ombudsman, is nu ruim een jaar lid van het Europese onderzoeksinstituut, dat voornamelijk in het nieuws komt als 'weer eens' gemeld wordt dat de jaarcijfers van de Europese Unie wat betreft rechtmatigheid niet op orde zijn. "Het is onbegrijpelijk dat de Rekenkamer al twintig jaar lang de boekhouding van de EU afkeurt en het Europees Parlement er vervolgens toch elk jaar mee akkoord gaat", zo zegt Brenninkmeijer in een uitgebreid interview in de Volkskrant.

Een dergelijk gegeven is de doodsteek voor élke toezichthouder, zo vindt hij. "Van wat je doet, moet je leren. De Rekenkamer kan niet alleen constateren 'kijk toch eens hoe slecht'. Het moet leiden tot verbetering. (...) Financiële controleurs zijn dol op data. Maar dan, hoe gaan we van constateren naar leren? (...) Onze conclusie dat 'de financiële systemen van de EU gedeeltelijk effectief zijn' is waardeloos als we vervolgens niet zeggen wat er moet veranderen."

Gezag

De Rekenkamer meer sanctiemogelijkheden geven is daarvoor geen oplossing, zegt Brenninkmeijer. "Sancties dragen niet bij aan je gezag. Gezag ontleen je aan krachtige, overtuigende bevindingen." De bevinding dat een bepaald percentage van de EU-uitgaven niet rechtmatig is, voldoet niet aan dat criterium. "Wat zegt dat nou? Het is als de schoolarts die de temperatuur opneemt van alle kinderen en dan zegt: de klas heeft lichte verhoging. Daar heb je niets aan, je wilt weten welk kind ziek is."

Schamen

Een van die kinderen is overigens Nederland, aldus de voormalige Ombudsman. Nederlanders mogen volgens de Volkskrant het idee hebben dat vooral andere landen EU-gelden misbruiken, maar:  "Wij zijn net zo slecht als onze buren. De grootste fraude met het Europees Sociaal Fonds staat op naam van Nederland. Maar het zit in de Nederlandse volksaard om ons vingertje op te heffen naar het buitenland. Als burger ben ik geschrokken van de berichten over vriendjespolitiek bij aanbestedingen door Defensie en de politie, over mogelijke fraude door ict-bedrijf Ordina bij overheidscontracten. Als zoiets in Brussel boven water komt, sneuvelt er een eurocommissaris. Maar in Nederland komt er een onderzoek en beloven we beterschap. We zouden ons moeten schamen."