Nieuws 02 december 2022

Maatschappelijk verantwoord ondernemen door bedrijven in EU dichterbij

Europese ministers hebben overeenstemming bereikt over een wetsvoorstel voor internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (IMVO) voor bedrijven.

De 'zorgvuldigheidsrichtlijn' van de EU moet bevorderen dat grote bedrijven in de Europese Unie en hun leveranciers en onderaannemers de mensenrechten en het klimaat niet schaden.

De richtlijn legt verplichtingen van ondernemingen vast met betrekking tot "feitelijke en potentiële negatieve effecten" op mensenrechten en milieu wat betreft hun eigen activiteiten, activiteiten van dochterondernemingen en activiteiten in de waardeketen, uitgevoerd door bedrijven waarmee de onderneming een zakelijke relatie heeft.

Administratieve rompslomp

Minister Micky Adriaansens (Economische Zaken) spreekt van "een goede stap vooruit", al is het bij de uitwerking wel opletten of de administratieve rompslomp vooral voor kleine bedrijven niet te zwaar wordt. Mkb-bedrijven vrezen voor allerlei eisen van grote afnemers, die bang zijn het te moeten bezuren als zij over de schreef gaan. Adriaansens denkt dat kleine bedrijven daartegen "voldoende beschermd" worden. Maar "we moeten dat goed in de gaten houden", erkent ze.

De economieminister was "faliekant" tegen het persoonlijk aansprakelijk stellen van bestuurders van bedrijven, zoals de Europese Commissie had voorgesteld. Daar heeft zij naar eigen zeggen bij collega-ministers van de andere EU-landen gehoor voor gevonden.

Afgezwakte plannen

De ministers zwakken de oorspronkelijke plannen ook op een andere manier af. Zo zijn de nieuwe regels de eerste drie jaar voorbehouden aan bedrijven met meer dan duizend werknemers en een jaaromzet van minstens 300 miljoen euro. Het dagelijks bestuur van de EU had voorgesteld de richtlijn ook op te leggen aan minder grote bedrijven.

De EU-landen gaan nu onderhandelen met het Europees Parlement om tot definitieve wetgeving te komen. Het duurt nog zeker tot 2024 voor die zal ingaan. Het parlement wil juist strengere eisen en stuurt er bijvoorbeeld op aan de regels ook voor banken en investeerders te laten gelden.

Oxfam pleit voor beter voorstel

Hulporganisatie Oxfam Novib stelt dat het wetsvoorstel totaal niet voldoet aan internationale normen voor bedrijven en verantwoord ondernemen van de OESO en de VN. De organisatie hoopt dat het parlement de EU-plannen nog weet aan te scherpen, want die "schieten op cruciale punten tekort".

Oxfam Novib roept minister Liesje Schreinemacher (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) op om een alternatief Nederlands wetsvoorstel, dat wel aan internationale richtlijnen voldoet, te steunen. Dat wetsvoorstel van zes partijen uit de Tweede Kamer is in november gepresenteerd. Nederland moet dan maar in zijn eentje krachtiger stappen zetten, aldus de hulporganisatie.