Nieuws 24 mei 2022

Europese Commissie wil begrotingsregels tot 2024 opschorten

De Europese Commissie wil de EU-begrotingsregels tot eind 2023 opschorten, vanwege de onzekere economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne.

De regeringen van de EU-landen moeten ongestraft de ruimte krijgen om zich met hun uitgavenpatroon aan te passen aan onvoorspelbare ontwikkelingen, aldus het dagelijks EU-bestuur. Dat betekent tegelijk niet dat ze met geld moeten gaan smijten. Ondertussen moet de EU verder werken aan de groene en digitale omwenteling, met geld uit het coronaherstelfonds, stelt de commissie.
"Ruslands invasie van Oekraïne heeft zonder twijfel Europa in een economisch uitzonderlijke onzekerheid gestort", zei vicevoorzitter Valdis Dombrovskis in Brussel bij de presentatie van de landenspecifieke aanbevelingen, het jaarlijkse huiswerkadvies aan de lidstaten. "Dit heeft geresulteerd in aanzienlijk hogere prijzen voor energie, grondstoffen, goederen en voedsel en die doen burgers en bedrijven pijn." Voor het eerst neemt de commissie in de aanbevelingen ook het afbouwen van de energieafhankelijkheid van Rusland mee.

Nederland

Nederland staat open voor het langer opschorten van de Europese begrotingsregels tot 2024, stelt minister Sigrid Kaag van Financiën in een reactie. "De boodschap die de commissie erbij geeft is ook een hele duidelijke", aldus de minister. "Mochten we hiermee akkoord gaan, dan is het ook aan de landen om te werken aan schuldafbouw. Het is geen vrijbrief om de schulden te laten oplopen."
Het dagelijks EU-bestuur waarschuwt Nederland opnieuw voor de hoge schulden van bedrijven en huishoudens. De Nederlandse huizenprijzen "lijken overgewaardeerd", schrijft de commissie. Hoge schulden door hypotheken en andere leningen maken burgers kwetsbaar voor onverwachte schokken.
Nederland heeft als enige EU-lidstaat nog geen herstelplan ingediend; van twee landen (Polen en Hongarije) moeten de plannen nog worden goedgekeurd. Minister Kaag heeft toegezegd dat het herstelplan voor de zomer naar Brussel wordt gestuurd.

Begrotingstekort

Normaal mag het begrotingstekort van een lidstaat niet boven de drie procent van het bruto nationaal product (bnp) komen en mag de staatsschuld niet meer zijn dan zestig procent van het bnp.
In Nederland stijgt het begrotingstekort dit jaar naar 3,4 procent, bleek recent uit de voorjaarsnota van het ministerie van Financiën. Zo geeft het kabinet veel meer geld uit om burgers te compenseren voor de hoge energierekening en ook aan defensie. De overheidsschuld blijft met 52,9 procent, oplopend naar 54,9 procent in 2025, wel onder de Europese norm.

Bezem door regels

De Eurogroep wil al een tijdje de bezem halen door de bestaande begrotingsregels, die zijn vastgelegd in het zogeheten Stabiliteits- en Groeipact (SGP). De onderhandelingen daarover moeten nog beginnen, maar worden onder de huidige omstandigheden nog belangrijker.
Minister Kaag en haar Spaanse collega Nadia Calviño hebben vorige maand een aanzet gegeven met het gezamenlijke idee om landen met hoge schulden zelf hun schuldafbouw te laten bepalen. Effectieve handhaving is daarbij wel een vereiste, stellen ze.

Bron: ANP