Nieuws 20 januari 2023

'Transitie van gasintensieve naar duurzame economie is onvermijdelijk'

De Nederlandse overheid moet zich richten op de transitie van een economie die afhankelijk is van aardgas naar een duurzame economie. De naar verwachting structureel hoge gasprijzen maken deze onvermijdelijke transformatie van de economie nog urgenter.

Dat schrijft waarnemend secretaris-generaal Gerdine Keijzer-Baldé van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) in haar jaarlijkse nieuwjaarsartikel in Economisch Statistische Berichten (ESB).

Keijzer-Baldé stelt dat door langdurig veranderde omstandigheden een economische herstructurering onvermijdelijk is. Dus moet de overheid zich richten op het stellen van duidelijke kaders en randvoorwaarden voor een duurzame en concurrerende industrie, zoals het organiseren van infrastructuur waar nodig. "De transitie naar duurzaamheid biedt bedrijven de mogelijkheid om zichzelf opnieuw uit te vinden en zich aan te passen aan de toekomst."

Alhoewel de concurrentiekracht van gasintensieve bedrijven onder druk staat, kunnen bedrijven volgens de SG weer toekomstperspectief krijgen door te verduurzamen. Maar dat kost tijd en er zijn nog obstakels als de energie-infrastructuur, de beschikbaarheid van grondstoffen en schaarste op de arbeidsmarkt.

Overheidssteun

Als de overheid ervoor kiest om bedrijven te steunen, is het volgens Keijzer-Baldé belangrijk dat dit aansluit bij de verduurzamingsopgave en andere lange termijn doelstellingen van het kabinet. Hierbij is het van belang rekening te houden met uitvoerbaarheid, een gelijk speelveld en strategische autonomie bij het verlenen van eventuele steun. Die steun moet gericht zijn op bedrijven die het echt nodig hebben, maar daarvoor ontbreekt vaak nog de juiste administratieve infrastructuur.

Bovendien moet er een gelijk speelveld worden gecreëerd op Europees niveau, waarbij steunpakketten binnen de EU niet leiden tot ongelijke concurrentie. In specifieke gevallen zal strategische autonomie worden gezien als een legitieme reden voor staatssteun om cruciale waardeketens in Nederland of de EU te behouden.

Volgens de SG heeft Nederland door zijn gasinfrastructuur een voordelige positie om voorop te lopen in de overgang naar waterstof. De hele wereld moet zich de komende jaren aanpassen aan een economie zonder fossiele brandstoffen. Dat biedt Nederland de kans om een leidende rol te spelen en een duurzame industrie in Nederland en Europa te creëren, zo stelt zij.

• ESB: 'Van een gasintensieve naar een duurzame economie'