Nieuws 05 juli 2024

Nieuwe minister van Financiën bijgepraat over accountantsdossier

Met behulp van een zogenoemd 'introductiedossier' kan de nieuwe minister van financiën, Eelco Heinen (VVD), zich inlezen in de actuele thema’s op zijn departement. In het dossier van 289 pagina's is ook het nodige te vinden over het accountantsberoep.

Het introductiedossier is bedoeld om aangetreden ministers en staatssecretarissen wegwijs te maken bij het ministerie van Financiën. Het bevat onder meer het inwerkprogramma voor de bewindspersoon, uitleg over de organisatie en achtergrondinformatie over het ministerie.

Bij het ministerie van Financiën telt het dossier liefst 105 onderwerpen, waaronder de accountancy. In ruim twee pagina's wordt de minister onder meer bijgepraat over de verbeteringen in de sector. "Verschillende rapporten en AFM-onderzoeken toonden de afgelopen jaren aan dat de kwaliteit van wettelijke controles onvoldoende was", aldus het dossier.

In het hoofdstuk over de accountancy wordt verwezen naar de instelling van de Commissie toekomst accountancysector (Cta) en de aanstelling van de beide Kwartiermakers toekomst accountancysector, die eind 2023 hun slotrapportage presenteerden.

Wetsvoorstel

Het dossier memoreert verder het wetsvoorstel van december 2023 om de aanbevelingen van de Cta te verankeren. "Hierin staan onder andere de rapportage door accountantsorganisaties over kwaliteit, de versterking van de interne governance van de circa 25 grootste accountantsorganisaties, de verduidelijking van de medeverantwoordelijkheid van de accountantsorganisatie voor de kwaliteit van de wettelijke controle en de aanwijzingsbevoegdheid voor de NBA."

De accountancy is volgens de opstellers van het dossier "een sector met een uiteenlopend krachtenveld". De opstellers schrijven daarover: "In de Tweede Kamer bestond ruime steun voor de aanpak van uw voorganger. Sommige partijen hebben zich voorstander getoond van meer structurele ingrepen in de markt. De Kamer is soms kritisch over de vermeende regeldruk die te belastend zou zijn voor kleinere accountantskantoren en voor het midden- en kleinbedrijf voor zover controleplichtig. Ook maakt de Kamer zich zorgen over de aantrekkelijkheid van het beroep en de vraag of er voldoende accountants (in opleiding) zijn. Er is veel media aandacht voor misstanden in de accountancysector en de benodigde verbeteringen (examenfraude, recordboete Amerikaanse toezichthouder en AFM)."

Beleidsopvatting

De minister wordt verder bijgepraat over de Europese duurzaamheidsrichtlijn CSRD en de rol daarbij voor de accountant en over het jaarlijkse commissiedebat Accountancy.

Volgens de ambtelijke beleidsopvatting bestaat er "consensus over het feit dat de kwaliteit van de wettelijke controle omhoog moet, hoewel de sector goede stappen heeft gezet. Het traject om de sector te verbeteren moet dan ook worden voortgezet. Anderzijds is het niet realistisch om te verwachten dat er nooit meer boekhoudschandalen plaatsvinden of dat alle accountantscontroles altijd van hoge kwaliteit zijn", zo wordt gesteld.

Daarom wijzen de ambtenaren op het belang van de ketenaanpak, die begint bij de controleplichtige onderneming of instelling. De ambtenaren onderschrijven de visie van de kwartiermakers dat er momenteel geen grote voordelen zitten aan een stelselwijziging voor de sector. "Het kernprobleem bestaat onverminderd dat accountantsorganisaties private omzet- en winstgedreven ondernemingen zijn die hun wettelijke controles moeten uitvoeren in het publiek belang, dus in het belang van gebruikers van de accountantsverklaring bij de jaarrekening en financiële verantwoording. Om dit publieke belang zo goed mogelijk te borgen, wordt ingezet op het effectiever maken van extern wettelijk toezicht, beroepsreglementering en tuchtrecht."

Nieuwe minister

De nieuwe minister van Financiën, Eelco Heinen, is de opvolger van Steven van Weyenberg. Heinen studeerde economie aan de Universiteit van Amsterdam en werkte eerder bij de Inspectie Rijksfinanciën van het ministerie. Daarna was hij tien jaar lang beleidsadviseur financiën, hoofd beleid en politiek secretaris van de VVD-Tweede Kamerfractie.

Sinds 2021 was Heinen lid van de Tweede Kamer voor de VVD  en in die rol ook woordvoerder financiën.

Introductiedossier bewindspersonen ministerie van Financiën