Nieuws 15 oktober 2025

Ondernemers missen ruimte voor vernieuwing en vrezen politieke onzekerheid

Nederlandse ondernemers zetten vooral in op behoud van hun huidige situatie en het efficiënter maken van bestaande bedrijfsprocessen. Ze vrezen tegelijk voor politieke onzekerheid.

Aan strategische vernieuwing, zoals groeien en schaalvergroting, denken ondernemers minder vaak, als het gaat over de toekomst van hun bedrijf, blijkt uit onderzoek door de KVK onder zzp'ers en mkb'ers.

Als het gaat om toekomstbestendig ondernemen, leggen zzp'ers vaker de nadruk op persoonlijke ontwikkeling, maatschappelijk verantwoord ondernemen en financieel gezond blijven. Mkb'ers noemen vaker technologie, duurzaamheid en het inspelen op regelgeving.

Tegelijk geldt voor beide groepen dat behoud van wat ze hebben opgebouwd een belangrijke drijfveer blijft. Dat wordt versterkt door zorgen over tijdgebrek, digitale risico's en onduidelijke regelgeving.

Digitalisering

Ruim de helft van de ondernemers is actief bezig met digitalisering en automatisering. De motivatie hiervoor is voornamelijk praktisch: efficiënter werken en meer gemak. Innovatie wordt veel minder vaak genoemd als drijfveer. Digitalisering wordt daarmee vooral ingezet als hulpmiddel om bestaande processen te verbeteren en minder als strategisch middel voor vernieuwing en groei.

"Als ondernemers zich vooral richten op het behouden van hun huidige situatie, lopen ze het risico kansen voor vernieuwing mis te lopen", waarschuwt Jacob van der Vis, adviseur bij KVK. "Toekomstgericht ondernemen vraagt meer dan alleen het digitaliseren van de administratie, het gaat om actief inspelen op veranderingen."

Politieke onzekerheid

Ondernemers verwachten steun van de overheid bij het versterken van hun toekomstbestendigheid. Daarbij gaat het om minder regeldruk, betere toegang tot financiering en subsidies, ondersteuning bij digitalisering en verduurzaming en een duidelijker en meer samenhangend dienstverleningsaanbod.

Eén op de vijf ondernemers vreest voor een negatieve impact van de verkiezingen op hun bedrijf. Dat meldt ING na onderzoek onder ruim vijfhonderd zzp'ers en kleine bedrijven tot twintig werknemers. Politieke stilstand en het uitblijven van keuzes zorgen voor groeiende onzekerheid onder ondernemers. Maar 4 procent van de zzp'ers en 13 procent van de mkb'ers rekent op een positieve impact van de verkiezingen eind oktober.

De meerderheid van de zzp'ers en mkb'ers beoordeelt hun financiële gezondheid wel als positief. Maar zzp'ers zijn somberder geworden en mkb'ers zijn minder tevreden over hun financiële buffer, volgens het onderzoek. Bij zelfstandigen spelen zorgen over de verscherpte controle op schijnzelfstandigheid.

Bron: KVK/ING