Nieuws 23 oktober 2025

PwC: Hogere NAVO-norm kan maakindustrie € 41 miljard opleveren

Door de verhoging van de NAVO-norm en daarmee de uitgaven aan defensie, komt er de komende vijf jaar € 41 miljard beschikbaar voor de Nederlandse maakindustrie. Om dat potentieel te benutten, moet de Nederlandse defensieproductiesector de jaarlijkse output minstens verdrievoudigen.

Dat stelt PwC in het onderzoek Mobilizing the Dutch defense industry. Om te voldoen aan de NAVO-norm, waarbij 3,5 procent van het bbp wordt besteed aan kernuitgaven voor defensie, zullen de defensie-uitgaven in Nederland sterk stijgen: van € 22 miljard in 2025 naar zo'n € 38 miljard in 2030 en zelfs € 59 miljard in 2035.

Cumulatief leidt dit tot defensie-investeringen van € 178 miljard tussen 2025 en 2030, aldus PwC. Na personeel is de categorie materieel, met € 62 miljard, daarbij de grootste post. "Denk hierbij aan schepen, licht gepantserde voertuigen en drones. Daarvan komt in potentie 41 miljard euro beschikbaar voor de Nederlandse maakindustrie", aldus PwC-partner Bastiaan Oomens.

Verdrievoudiging output nodig

De output van de defensieproductiesector stond in 2023 gelijk aan ongeveer € 3,5 miljard. Volgens de berekeningen van PwC is verdrievoudiging van de output nodig om het nationale potentieel van € 41 miljard tot 2030 aan te boren. "Dit vraagt om professionalisering, uitbreiding en optimalisatie bij de bedrijven die nu al aan defensie leveren, Zij kunnen de vraag echter niet alleen aan", zo stelt Oomens.

Voor het onderzoek heeft PwC ruim drieduizend Nederlandse productiebedrijven geïdentificeerd die een rol kunnen spelen in het realiseren van de miljardeninvesteringen en zowel aan binnenlandse als buitenlandse Original Equipment Manufacturers (OEMs) kunnen leveren. Nederlandse bedrijven zijn met name sterk zijn in metaalbewerking, geavanceerde materialen (zoals composieten en plastics) en sensortechnologie.

Tegelijkertijd is Nederland volgens het onderzoek nog ondervertegenwoordigd in domeinen als motoronderdelen en aandrijftechniek, radar- en sonarsystemen en micro-elektronica. "Zonder gerichte investeringen en strategische samenwerkingen om deze geavanceerde capaciteiten te ontwikkelen, zullen waardevolle kansen in binnen- en buitenland onbenut blijven", meent Oomens.

Allianties en regionale initiatieven

De 3.400 Nederlandse maakbedrijven met potentieel relevante capaciteiten voor de defensiemarkt bestaan vooral uit mkb-bedrijven in de regio's Noord-Brabant, Zuid-Holland en Gelderland. Zij zijn nu grotendeels nog niet actief in de defensieketen.

Een logische volgende stap voor deze bedrijven is volgens Oomens het aangaan van samenwerkingen. "Daar zijn we in Nederland goed in, neem de samenwerkingsinitiatieven in de Brainport en in de regio Twente bijvoorbeeld. Als bedrijven in allianties hun capaciteiten afstemmen op de vraag van defensie, kunnen zij gezamenlijk een aantrekkelijke toeleverancier worden."

Voor het onderzoek maakte PwC een uitgebreide analyse van verwachte geldstromen, de typische opbouw van militaire systemen en een bottom-up analyse van maakbedrijven en de capaciteiten. Het onderzoek focust op de uitgaven voor materieel en daardoor op de Nederlandse maakindustrie als toeleverancier.