AFM houdt in 2026 meer toezicht op cyberweerbaarheid en AI en gaat inzet audit tooling toetsen
In 2026 wil de Autoriteit Financiële Markten (AFM) intensiever toezicht houden op digitale weerbaarheid en de verantwoorde inzet van AI. Daarnaast wordt de aanpak van financiële criminaliteit versterkt, met speciale aandacht voor beleggingsfraude en het tegengaan van witwassen. Bij het toezicht op accountants worden onder meer gelet op het gebruik van audit tooling.
Deze en andere toezichtsprioriteiten voor het komende jaar worden nader toegelicht in de Agenda 2026 van de AFM.
Accountants
De agenda staat ook stil bij het toezicht op accountants. In het komende jaar legt de AFM daarbij de nadruk op drie prioriteiten: het bevorderen van een cultuur waarin kwaliteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid centraal staan bij accountantsorganisaties, het bevorderen van fraudedetectie en het intensiveren van inspectieonderzoeken op naleving van wet- en regelgeving.
Naast het reguliere toezicht op accountantsorganisaties (zowel oob- als niet-oob-kantoren met vergunning) geeft de AFM in het komende jaar verder blijvend aandacht aan duurzaamheidsverslaggeving op basis van de Europese duurzaamheidsrichtlijn CSRD en aan het gebruik van audit tooling.
Bij dat laatste wordt ook getoetst op de inzet van zulke tooling bij controleopdrachten en de invloed op de kwaliteit van het controlewerk. In december 2025 bracht de AFM al een verkennend onderzoek uit over het gebruik van audit tooling.
AI en digitale weerbaarheid
Ondoorzichtige algoritmes, bias en misleidende informatie brengen risico's met zich mee voor consumenten en markten. Daarom bouwt de AFM aan uitgebreider AI-toezicht, blijkt uit de Agenda 2026.
Het doel is AI-gebruik beter uitlegbaar en controleerbaar te maken en klanten te beschermen tegen ongewenste effecten. De AFM vraagt instellingen om hun AI-toepassingen in kaart te brengen, modelrisicobeheer en datakwaliteit te versterken, beslislogica vast te leggen en incidenten actief te melden.
Afhankelijkheid van enkele grote IT-leveranciers en cyberdreigingen kunnen cruciale processen in de financiële sector verstoren. Daarom intensiveert de AFM het toezicht op de Digital Operational Resilience Act (DORA), met extra aandacht voor incidentmanagement, uitbesteding en het testen van digitale weerbaarheid. Dat verkleint de kans op uitval en vergroot de continuïteit van de financiële infrastructuur.
Gerichte aanpak beleggingsfraude en witwassen
Beleggingsfraude en witwasrisico's ondermijnen het vertrouwen in financiële markten. Om beleggingsfraude effectief aan te pakken werkt de AFM onder andere samen met banken, wordt opgetreden tegen partijen die fraude faciliteren en worden gerichte voorlichtingscampagnes ingezet.
Financiële instellingen hebben een belangrijke rol in het tegengaan van witwassen. De AFM zet in op toezicht gericht op risico's en duidelijke, effectieve regels. In dit kader wordt ook actief meegewerkt aan nieuwe regels door de Europese Anti-Money Laundering Authority (AMLA).
"Met onze toezichtsprioriteiten nemen we duidelijke stappen om consumenten te beschermen, innovatie verantwoord te laten plaatsvinden en integriteit in de sector te waarborgen", aldus AFM-bestuursvoorzitter Laura van Geest.
Gerelateerd
Oordelen in een tijd van hersenvervangers
Onderzoek onder accountants laat zien dat AI voor accountants het beste werkt als het wordt ingezet als adviseur, niet als hersenvervanger, stelt Jan Bouwens.
Accountants zetten AI vaker in, maar zijn nog terughoudend
Nederlandse accountantskantoren maken in toenemende mate gebruik van AI, vooral ter ondersteuning van data-analyse en controlewerkzaamheden. De adoptie verloopt...
Cyberincidenten tonen kwetsbaarheid keten en belang van communicatie
Bij cyberincidenten moet sneller en transparanter worden gecommuniceerd. Ook is er meer overleg nodig tussen organisaties in sectoren die een sterke ketenafhankelijkheid...
Pheijffer: Derdenbetalingen in handelsverkeer zijn witwasrisico
Het is niet gebruikelijk om betalingen voor leveranties te ontvangen van anderen dan de afnemers. Zulke derdenbetalingen kunnen een risico op witwassen opleveren.
Beter worden in waar we al goed in zijn
Andere beroepen moeten wennen aan verandering in hun werk als gevolg van AI. Maar accountants zijn vertrouwd met het beoordelen van informatie, aldus Hakan Koçak.
