Nieuws Gisteren

Veel kritiek op importheffingen Trump vanwege Groenland

Dat de Amerikaanse president Trump dreigt met importtarieven van 10 procent tegen een aantal Europese landen, levert boze en verbaasde reacties op vanuit Europa. Diverse Europese leiders zijn kritisch over de plannen van Trump, net als verschillende brancheorganisaties.

De importheffingen gaan in per 1 februari en gelden voor Zweden, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Finland, Nederland en Denemarken. Op 1 juni zullen de tarieven worden verhoogd tot 25 procent.

De Amerikaanse president heeft vaak gezegd Groenland te willen innemen voor de veiligheid van zijn land. Denemarken en Groenland verzetten zich daartegen en de genoemde Europese landen steunen hen daarin. Diverse Europese bondgenoten, waaronder Nederland, stuurden militairen naar het eiland om oefeningen voor te bereiden. Die acht landen krijgen nu heffingen opgelegd.

"Deze landen, die dit zeer gevaarlijke spel spelen, hebben een risico genomen dat onhoudbaar en onduurzaam is", schrijft Trump. "Daarom is het absoluut noodzakelijk dat er, voor de bescherming van de wereldvrede en veiligheid, krachtige maatregelen worden genomen om deze potentieel gevaarlijke situatie snel en definitief te beëindigen."

Reacties landen

De heffingen vanuit de VS waren voor Denemarken een "verrassing", aldus buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen, die recent nog in Washington was om te overleggen over het eiland. Rasmussen zei toen dat er nog steeds "fundamentele meningsverschillen" bestonden tussen de Denen en de Amerikanen, die Groenland koste wat het kost willen overnemen.

De Zweedse minister van Financiën Elisabeth Svantesson noemt de importheffingen van Trump “absurd" en een poging tot chantage waar de EU niet aan mag toegeven. "We kunnen niet toestaan dat een Amerikaanse president de tariefkaart op deze manier misbruikt. Vooral bij zulke serieuze kwesties als de annexatie van Groenland. De absurditeit kent geen grenzen", zei ze volgens de Zweedse publieke omroep SVT.

De Britse premier Keir Starmer noemt de heffingen "compleet verkeerd" en stelt dat een handelsoorlog in niemands belang is. Zijn focus ligt voor nu op het voorkomen van zo'n handelsoorlog. Hij benadrukt het belang van "kalme discussies tussen bondgenoten" om het dossier Groenland op te lossen.

De Franse minister van Financiën Roland Lescure gaat de ministers van Financiën van de G7-landen bijeenroepen om te praten over handel en soevereiniteit, zei hij in reactie op de aangekondigde importheffingen. "We steunen Groenland en Denemarken volledig", aldus Lescure. "Chantage tussen vrienden is natuurlijk onacceptabel."

Ook de Duitse minister van Financiën Lars Klingbeil benadrukt dat "Europa zich niet zal laten chanteren door de Verenigde Staten om Groenland". Met de dreiging om Groenland te annexeren heeft Trump volgens Klingbeil een rode lijn bereikt. "We worden voortdurend geconfronteerd met nieuwe provocaties en tegenstellingen, die president Trump bewust opzoekt. Hier moeten wij Europeanen duidelijk maken dat de grens is bereikt", zei Klingbeil in Berlijn.

De Noorse premier Jonas Gahr Støre noemt de heffingen "onacceptabel" en de Italiaanse premier Giorgia Meloni spreekt van "een fout". Ze heeft daarover met Donald Trump gesproken en “hem verteld wat ik ervan vind".

De Ierse minister van Buitenlandse Zaken Helen McEntee omschreef de dreigende tarieven als "volledig onacceptabel en diep betreurenswaardig". Zij stelt dat de toekomst van Groenland een zaak is die bepaald moet worden door Denemarken en het Groenlandse volk, in overeenstemming met gevestigde democratische principes en het internationaal recht.

Brussel

Het handelsakkoord dat de Verenigde Staten en de Europese Unie afgelopen zomer sloten om hun dreigende handelsoorlog af te wenden, wordt voorlopig niet goedgekeurd. Het Europees Parlement kan er niet mee instemmen zolang de VS dreigen Groenland in te lijven, stelt fractievoorzitter Manfred Weber van de centrumrechtse EVP. "De EVP is voor de EU-VS-handelsdeal, maar gezien Trumps dreigementen over Groenland is goedkeuring op dit moment niet mogelijk", zei Weber op X. "De nultarieven voor Amerikaanse producten moeten op pauze."

De aangekondigde Amerikaanse heffingen zouden de banden tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten ondermijnen, waarschuwt Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. "De EU betuigt haar volledige solidariteit met Denemarken en de bevolking van Groenland", schrijft Von der Leyen op X. "Dialoog blijft essentieel en we zijn vastbesloten voort te bouwen op het proces dat vorige week al is ingezet tussen het Koninkrijk Denemarken en de Verenigde Staten."

Volgens Von der Leyen dreigt de relatie tussen de VS en de EU in een "gevaarlijke neerwaartse spiraal" te komen, maar staat Europa verenigd. De Europese landen overleggen nog met elkaar over de reactie op de Amerikaanse heffingen.

Sectoren

De ondernemersorganisatie voor de Nederlandse technologische industrie FME is verontrust over de nieuwe heffingen, zegt voorzitter Theo Henrar in reactie op de aankondiging van president Trump. De Verenigde Staten zijn een van de belangrijkste exportbestemmingen voor de Nederlandse technologische industrie, aldus Henrar. "Het is op dit moment nog onduidelijk hoe deze tarieven er in de praktijk uit komen te zien, dus FME volgt de ontwikkelingen op de voet."

De gezamenlijke omzet van de FME-leden bedraagt 139 miljard euro, waarvan 59 miljard euro uit export. Machines zijn een van de belangrijkste Nederlandse exportproducten naar de Verenigde Staten.

Een woordvoerder van belangenorganisatie evofenedex noemt de importtarieven slecht voor de handelsrelatie met de Verenigde Staten. "Hier wordt niemand vrolijk van, maar er wordt ook niemand wijzer van. Evofenedex is de belangenorganisatie voor bedrijven in de handel en logistiek. De woordvoerder stelt soms niet te weten hoe serieus de dreigementen van Trump zijn. "Maar ik verbaas me nergens meer over."

Economen

Economen verwachten dat de extra importheffing van 10 procent slechts een beperkte impact zal hebben op de economische groei van de eurozone. De economen van de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs denken dat de nieuwe heffing ongeveer 0,1 procentpunt van het bruto binnenlands product (bbp), de maatstaf voor economische groei, zal afsnoepen.

Hoofdeconoom Carsten Brzeski van ING verwacht dat het extra tarief de Europese bbp-groei waarschijnlijk met 0,2 procentpunt zal verlagen. Volgens Brzeski schiet deze schatting echter wel tekort en zou de impact groter kunnen zijn als het escalerende conflict tussen de Verenigde Staten en Europa leidt tot meer onzekerheid en oplopende geopolitieke spanningen.

Ook de economen van Goldman Sachs waarschuwen dat de klap groter zou kunnen zijn als er negatieve gevolgen zijn voor het vertrouwen bij bedrijven en investeerders.

Antidwang-instrument

De Franse president Emmanuel Macron gaat de Europese Unie vragen om het krachtige ‘antidwang-instrument’ in te zetten, als de Verenigde Staten tarieven opleggen vanwege het conflict over Groenland.

Het antidwang-instrument van de EU is het krachtigste vergeldingsmiddel van het landenblok en is voornamelijk ontworpen als afschrikmiddel. Met het instrument kan de EU tegenmaatregelen nemen tegen landen die economische druk uitoefenen op de lidstaten om hun beleid te veranderen. Het gaat dan bijvoorbeeld om het beperken van de import van goederen en diensten.

Het instrument is nooit eerder gebruikt en wordt ook wel aangeduid als "nucleaire optie". Het zou kunnen leiden tot een echte handelsoorlog met de VS.

Bron: ANP