Nieuws Vandaag

DNB-president: klimaatgrens vrijwel buiten bereik, schade loopt op

De kans om de opwarming van de aarde tot anderhalve graad te beperken is vrijwel verkeken. Een aanzienlijke overschrijding binnen tien jaar is zeer waarschijnlijk en sommige gevolgen zijn al onomkeerbaar.

Daarvoor waarschuwde DNB-president Olaf Sleijpen tijdens de Green Swan-conferentie in Manilla. Zonder sneller ingrijpen dreigt de economische schade steeds moeilijker beheersbaar te worden.

"We hebben nog steeds de keuze. Niet tussen een volmaakte en een minder volmaakte toekomst. Maar wel tussen een toekomst die steeds gevaarlijker wordt en een toekomst die beheersbaarder blijft", aldus Sleijpen.

Uitgeput

Het resterende CO₂-budget om binnen de grens van 1,5 graad te blijven is volgens hem nagenoeg uitgeput. De directe wereldwijde schade door weersomstandigheden bedroeg volgens private herverzekeraars de afgelopen vijf jaar gemiddeld 384 miljard dollar per jaar. Dat is ruim tweemaal zoveel als begin deze eeuw.

"Er is duidelijk bewijs dat extreme weersomstandigheden economische gevolgen hebben, en daarmee ook gevolgen voor onze doelstellingen als centrale banken en financiële toezichthouders. Die economische gevolgen zijn nu al aanzienlijk en nemen toe", zei Sleijpen.

Ook natuurverlies bedreigt de economie. Volgens onderzoek van de Europese Centrale Bank brengt schaarste aan oppervlaktewater bijna 15 procent van de economische productie in het eurogebied in gevaar. De Wereldbank schat dat de helft van het mondiale bruto binnenlands product afhankelijk is van biodiversiteit, natuurlijk kapitaal en ecosysteemdiensten.

Samenwerkingsverband

Sleijpen sprak bij de conferentie als voorzitter van het Network for Greening the Financial System (NGFS), een samenwerkingsverband van centrale banken en financiële toezichthouders. Verder uitstel van het nemen van klimaatmaatregelen maakt de energietransitie volgens onderzoek van het NGFS van duurder, boven op de toenemende fysieke klimaatschade. "Het is belangrijk te beseffen dat elke fractie van een graad opwarming ertoe doet. Met elke verdere stijging van de wereldwijde temperatuur nemen de veranderingen in extremen en de risico's toe", aldus Sleijpen.

Volgens Sleijpen moet de energietransitie flink worden versneld. "Om aanpassing te laten werken, moeten we de opwarming van de aarde beperken door de energietransitie te versnellen. Want als we dat doel niet nastreven, zullen de opwarming en de gevolgen ervan steeds ernstiger worden. En dat kan ons op een punt brengen waarop aanpassing niet meer mogelijk is."

Shackleton

De DNB-baas vergeleek de huidige uitdagingen met die van de ontdekkingsreiziger Ernest Shackleton, die Antarctica wou doorkruizen, maar met zijn schip vast kwam te zitten in het ijs. Daardoor veranderde zijn missie van ontdekken naar overleven. "Net als Shackleton bevinden we ons in een benarde situatie. […] Maar net als Shackleton hebben we nog steeds een keuze. We kiezen niet langer tussen succes en falen, maar tussen een uitkomst die slecht is maar nog wel beheersbaar, en een uitkomst die we niet langer in de hand hebben."

Sleijpen wees ook op vooruitgang: het huidige beleid wijst op ongeveer 2,8 graden opwarming in 2100, tegenover maximaal 3,5 graden vóór het klimaatakkoord van Parijs.

• Speech DNB-president Olaf Sleijpen