Nieuws 20 april 2026

Bedrijf kan energiekosten moeilijker doorberekenen dan in 2022

Het wordt voor Nederlandse bedrijven die last hebben van de gestegen energieprijzen, moeilijker om de hogere kosten door te berekenen dan bij de vorige energiecrisis in 2022. Dat schrijft PwC in een analyse over de economische effecten van de Iranoorlog.

Vier jaar geleden kwam Nederland net uit de coronacrisis, waar steunpakketten, lage rentes en opgepot spaargeld ervoor zorgden dat consumenten veel te besteden hadden. Nu is dat veel minder het geval en zouden klanten hun producten links laten liggen als ze te duur worden, stellen economen van PwC.

Als bedrijven hun extra kosten niet volledig kunnen doorberekenen, vreet dat extra aan hun winstmarges. In bedrijfstakken die toch al weinig overhouden, kan dat voor verliezen zorgen. PwC noemt als voorbeelden chemiebedrijven of metaalfabrikanten. Ook bedrijven die nog wel winst maken, hebben hier last van. Zij kunnen minder investeren in innovatie en groei. Daarmee kunnen hogere energieprijzen ook verduurzaming in de weg staan, terwijl hogere prijzen voor olie en gas zo'n overstap op niet-fossiele energie in theorie aantrekkelijker maken.

Naast industriebedrijven krijgen ook dienstverleners als restaurants, vervoerders en sportverenigingen last van duurdere energie, waarschuwt PwC.

Verschillen

De organisatie stipt ook andere verschillen aan tussen de energiecrisis van nu en die van 2022, toen Rusland na de inval in Oekraïne de gastoevoer aan Europa afkneep. Zo zijn de prijsstijgingen voor aardgas nu minder hevig. Daarnaast zijn we voor de productie van stroom minder afhankelijk van gas geworden, mede dankzij hernieuwbare bronnen zoals zonnepanelen en windmolens. Daarnaast verbruikt Nederland sinds 2022 een stuk minder gas.

Voor bedrijven die wereldwijd opereren, kan het een voordeel zijn dat de Iranoorlog de hele wereld met hogere energieprijzen opzadelt. Dat vermindert de concurrentiedruk met Azië mogelijk. Na de Russische inval in Oekraïne kampte in 2022 vooral Europa met duur gas.

Nadelen aan brede maatregelen

Het kabinet en de Europese Commissie werken op dit moment aan maatregelen vanwege de hoge energieprijzen. PwC waarschuwt dat eventuele brede maatregelen, zoals accijnsverlagingen en algemene subsidies, nadelen hebben. Ze houden de vraag naar fossiele brandstoffen "kunstmatig hoog" en houden daarmee de hoge prijzen en schaarste in stand.

Overheden doen er daarom goed aan ook maatregelen te stimuleren die op de lange termijn de vraag naar fossiele energie beperken, meent de organisatie.

Bron: ANP/PwC