Geen vergoeding bij zelf overboeken na bankhelpdeskfraude
Een bank hoeft niet op te draaien voor schade door bankhelpdeskfraude als consumenten zelf geld overmaken op verzoek van een valse bankmedewerker.
Dat blijkt uit een maandag gepubliceerde bindende uitspraak van de Commissie van Beroep van Kifid. De uitspraak bevestigt een eerdere beslissing van de Geschillencommissie.
De zaak draait om twee consumenten die 59.000 euro verloren nadat zij telefonisch waren benaderd door een zogenaamde bankmedewerker. De criminelen kregen de consumenten zover dat zij software installeerden waarmee de fraudeur kon meekijken in hun internetbankierenomgeving bij SNS. Daarna verhoogden de consumenten zelf hun daglimiet en voerden zij met hun Digipas en persoonlijke beveiligingscodes drie overboekingen uit naar een andere rekening, bij een andere bank.
Toegestane betaling
Volgens de uitspraak zijn deze betalingen zogenoemde toegestane betalingen. De Commissie van Beroep benadrukt, net als eerder de Geschillencommissie, het verschil tussen "toegestane betalingen" en "niet-toegestane betalingen". Bij toegestane betalingen is sprake van instemming van de rekeninghouder en uitvoering op de manier die met de bank is afgesproken. Voor niet-toegestane betalingen geldt een ander toetsingskader.
Een betaaldienstverlener moet betalingen uitvoeren die op de gebruikelijke manier en met instemming van de rekeninghouder zijn gedaan. De bank hoeft de overgemaakte bedragen dan niet terug te betalen, tenzij de bank de zorgplicht heeft geschonden.
Volgens de Commissie van Beroep is daarvan in deze zaak geen sprake. Een bank moet zich inspannen om fraude en misbruik van het betalingsverkeer te voorkomen, maar dat betekent niet dat banken alle betaalopdracht moeten controleren, tenzij de bank sterke aanwijzingen heeft voor fraude.
Camper
SNS had in deze zaak een eerste betaling vanaf een depositorekening zelfs tegengehouden voor nader onderzoek. De consumenten belden vervolgens met de bank en zeiden, op aanwijzing van de fraudeur, dat de betaling nodig was voor de aanschaf van een camper. Volgens de Commissie van Beroep was dat geloofwaardig en was er vervolgens geen verdere aanleiding voor een vermoeden van fraude.
De consumenten hebben ook nog een beroep gedaan op de coulanceregeling voor bankhelpdeskfraude, maar dat slaagde niet. Volgens de uitspraak is een coulancevergoeding verder ook niet juridisch afdwingbaar.
Gerelateerd
FD: AI maakt bonnetjesfraude moeilijker te ontdekken
Generatieve AI maakt het steeds eenvoudiger om bonnetjes, facturen en andere financiële documenten overtuigend te vervalsen. Tegelijkertijd zijn dergelijke manipulaties...
Bankfraude verschuift naar manipulatie van klanten
Cybercriminelen richten zich bij financiële fraude steeds meer op klanten in plaats van op banksystemen. Met onder meer generatieve AI, stemklonen en deepfakes bewegen...
Bank moet eerst terugbetalen bij fraude
Banken moeten slachtoffers van niet-toegestane betalingen onmiddellijk terugbetalen, ook als zij vinden dat de klant grof nalatig is geweest.
Interne AI-fraude vraagt om herbezinning van de controleaanpak
AI biedt nieuwe mogelijkheden om de jaarrekeningcontrole efficiënter en effectiever uit te voeren. Organisaties kunnen AI inzetten om afwijkingen eerder te signaleren...
Nederland is Europees koploper betaalkaartfraude
In 2025 zijn de verliezen door betaalkaartfraude in Nederland met 21 procent gestegen ten opzichte van 2024. Dat is de grootste stijging binnen de 18 Europese landen...
