Nieuws Vandaag

Hoge Raad stelt niet-bezwaarmakers box 3 in het ongelijk

Belastingplichtigen die niet op tijd bezwaar hebben gemaakt tegen de onwettige box 3-heffing, hebben geen recht op teruggave. Dat heeft de Hoge Raad op 25 juni geoordeeld.

De hoogste rechter volgt het advies van de advocaat-generaal, die eerder ook stelde dat niet iedereen gecompenseerd hoeft te worden voor de onwettige vermogensrendementsheffing over de jaren 2017-2020.

Kerstarrest

Het oordeel van de Hoge Raad is van belang voor alle andere niet-bezwaarmakers die met een beroep op het veelbesproken ‘Kerstarrest’ uit december 2021 hebben verzocht om vermindering van hun aanslagen. Toen oordeelde de hoogste rechter dat het in 2017 ingevoerde stelsel van box 3 in strijd was met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.

Mensen die op tijd bezwaar hadden gemaakt tegen de aanslagen hadden recht op een vermindering, als de box 3-heffing in de aanslag was berekend over een fictief rendement dat hoger was dan het werkelijke rendement. Maar ook mensen die dat niet hadden gedaan, stelden recht te hebben op de vermindering.

Proefprocedures

Daarop kwamen vier zaken bij de Hoge Raad te liggen. Twee daarvan, die als proefprocedures in het kader van een massaalbezwaarplusprocedure aan de Hoge Raad zijn voorgelegd, zijn nu beoordeeld.

Beide zaken draaiden om de mogelijkheid van een inspecteur van de Belastingdienst om een al afgeronde belastingaangifte nog te verminderen. Een belastingaanslag kan worden verminderd als deze op een te hoog bedrag is vastgesteld, maar een uitzondering geldt als de onjuistheid voortvloeit uit uitspraken van een rechter die gedaan zijn nadat de belastingaanslag vast is komen te staan.

Dat is bijvoorbeeld het geval bij het Kerstarrest. De belastingplichtigen kunnen daarom geen beroep doen op dit arrest, stelt de Hoge Raad.

Overleg

Na het Kerstarrest vond veelvuldig overleg plaats tussen het ministerie van Financiën, de Belastingdienst, Tweede Kamerleden en ook de beroepsorganisaties NBA, SRA, RB, NOB en NOAB en de Consumentenbond en de Bond voor Belastingbetalers. Mede naar aanleiding daarvan werd alsnog de massaalbezwaarplusprocedure voor de groep niet-bezwaarmakers ingesteld.

Deze groep stelde dat zij gelijk behandeld moesten worden met degenen die wel op tijd bezwaar hebben gemaakt. Volgens de Hoge Raad zijn de niet-bezwaarmakers echter niet in dezelfde positie als de mensen die dit wel op tijd deden. De rechter realiseert zich dat de uitspraak "teleurstellend" is voor de betreffende belastingplichtigen.

De SRA stelt in een reactie inderdaad teleurgesteld te zijn over de uitspraak van de Hoge Raad. “We hadden heel graag een ander oordeel gezien”, aldus Sebastian van Wijk, bestuurslid fiscaal van SRA.

Miljarden

De compensatie voor mensen die wel op tijd bezwaar hebben gemaakt tegen de vermogensrendementsheffing is een miljardenklus. De groep niet-bezwaarmakers die nu compensatie misloopt, zou volgens eerdere schattingen uit ruim een miljoen mensen kunnen bestaan.

De Nederlandse politiek worstelt al jaren met de wijze van belasting heffen in box 3. Inmiddels is een meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer voorstander van een vermogenswinstbelasting, waarbij pas belasting wordt betaald als beleggers winst maken bij het verkopen van hun aandelenbelang.

Het belasten van zulke gerealiseerde winst zou volgens schattingen van ambtenaren tot 2036 in totaal zo’n 22 miljard euro aan belastingopbrengsten uit box 3 kunnen kosten.

Bron: ANP/Hoge Raad