Nieuws Vandaag

Troonrede: Kabinet zet in op innovatie, minder regels en nieuwe zzp-wet

Het kabinet wil de komende jaren fors investeren in innovatie, technologie en een toekomstbestendige economie. Dat blijkt uit de troonrede, waarin economische versterking naast veiligheid wordt genoemd als belangrijke randvoorwaarde voor de toekomst.

De vooruitzichten voor volgend jaar zijn volgens de regering “gematigd positief”, ondanks aanhoudende internationale onzekerheid. Om huishoudens te ondersteunen worden gerichte maatregelen genomen, onder meer via het Noodfonds Energie en kindregelingen, zo werd gesteld in de troonrede.

Investeren in technologie

De regering waarschuwt dat Nederland zonder gerichte investeringen het risico loopt achterop te raken, met name in de technologiesector. Daarbij wordt gewezen op de kansen van digitalisering en AI.

Samen met bedrijven en kennisinstellingen werkt het kabinet aan een economie “waarin de ene innovatie de andere losmaakt en waarin start-ups en gevestigde bedrijven elkaar versterken”. Om dat te bereiken moet er een nationale investeringsinstelling komen en een aparte organisatie die zich richt op grensverleggende technologische innovaties. Volgens het kabinet kan “het briljante idee van een ondernemende eenling vandaag immers het ASML van morgen zijn”.

Ook op Europees niveau wil Nederland zich inzetten voor een verschuiving van investeringen uit de traditionele economie naar innovatie en technologische vernieuwing.

Infrastructuur en duurzaamheid

Een sterke economie vraagt volgens het kabinet ook om investeringen in infrastructuur. Door veroudering van wegen, bruggen en spoorwegen is extra onderhoud noodzakelijk. Daarvoor wordt extra geld vrijgemaakt, al erkent de regering dat het beschikbare budget beperkt blijft. “Een herprioritering in projecten en ingrijpende keuzes zijn onvermijdelijk om te zorgen dat de basis op orde is.”

Daarnaast benadrukt het kabinet dat de economie van de toekomst “niet anders kan zijn dan schoon en duurzaam”. De regering wil daarom versneld verder werken aan kernenergie, wind op zee, waterstofvoorzieningen en CO2-opslag. Tegelijkertijd krijgt uitbreiding van het elektriciteitsnet hoge prioriteit.

Nieuwe zelfstandigenwet

Voor de arbeidsmarkt kondigt het kabinet een nieuwe zelfstandigenwet aan. Die moet zelfstandigen ruimte geven om te ondernemen, terwijl schijnzelfstandigheid wordt aangepakt. De wet moet volgens de regering “rust en duidelijkheid brengen”, zodat opdrachtgevers minder terughoudend zijn om zzp’ers in te huren uit angst voor sancties achteraf.

Om tekorten in sectoren als AI, digitalisering, energie en biotechnologie tegen te gaan, werkt het kabinet verder aan een deze zomer gepresenteerde Talentstrategie. Daarbij ligt de nadruk op het aantrekken, opleiden en behouden van talent, van mbo tot universiteit. Ook blijft er ruimte voor internationale studenten en gespecialiseerde kennismigranten, terwijl uitbuiting van arbeidsmigranten wordt bestreden.

Minder regels

Het kabinet zegt daarnaast te streven naar “minder regelzucht en controledwang, meer ruimte voor mensen en bedrijven”. De regering wil terughoudender worden met nieuwe wetgeving en jaarlijks – zoals recent al aangekondigd – een Vereenvoudigingswet indienen om overbodige regels te schrappen.

Doel is dat per jaar minimaal vijfhonderd regels verdwijnen of eenvoudiger worden, een aantal dat de regering dit jaar nog niet heeft gehaald. Daarnaast moet informatie-uitwisseling binnen de overheid eenvoudiger worden, zodat burgers en bedrijven sneller geholpen kunnen worden. Het nieuwe uitgangspunt voor de dienstverlening luidt volgens de Troonrede: “snel en digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet”.

Troonrede

De politiek moet problemen oplossen en zich niet laten leiden door de ophef van de dag, stelde koning Willem-Alexander in de troonrede. Hij noemde daarbij onder meer problemen op het gebied van stikstof, migratie en de toekomst van het sociale stelsel. "De parlementaire democratie is van en voor iedereen en moet dienstbaar zijn aan iedereen", aldus het staatshoofd.

Democratie moet niet worden versmald "tot het gelijk van de helft plus één", stelde de koning. Hij betoogde dat mensen moeten worden verenigd door de democratie, in plaats van uit elkaar gespeeld. De "traditie van gemeenschapszin" is volgens Willem-Alexander een "antistof tegen polarisatie".

De eerste troonrede onder premier Rob Jetten was met 2894 woorden de langste sinds de eeuwwisseling. Het gemiddelde sinds 2000 ligt een stuk lager, namelijk 2181 woorden.

Troonrede 2026