Nancy Kamp-Roelands

UNCTAD-ISAR is een belangrijk internationaal platform. Er komen gemiddeld driehonderd personen bijeen. Zelf ben ik sinds 1995 betrokken bij UNCTAD-ISAR, heb een aantal malen agendapapers geschreven en was in 2010 voorzitter van de jaarlijkse vergadering. Ik denk dat veel accountants niet op de hoogte zijn van deze organisatie en de belangrijke rol die deze speelt in de transparantie binnen de waardeketen.

Binnen de Verenigde Naties heeft UNCTAD-ISAR het mandaat voor het stimuleren van verslaggeving en assurance. Wereldwijd sturen daarom overheden en andere organisaties, die lid zijn van UNCTAD-ISAR, experts op het gebied van verslaggeving en assurance naar de vergadering, die jaarlijks plaatsvindt aan het einde van het jaar. Ook zijn er dan afgevaardigden van belangrijke internationale organisaties, zoals van IFRS, EFRAG en de Wereldbank.

Dicht bij het beroep

ISAR staat voor de Intergovernmental Working Group of Experts on International Standards of Accounting and Reporting en is onderdeel van United Nations Conference on Trade And Development. Het is binnen de Verenigde Naties het orgaan dat het dichtste bij ons accountantsberoep staat.

'Voor internationale handel is een goede kwaliteit verslaggeving cruciaal.'

Het doel van UNCTAD is om via ISAR de lidstaten te ondersteunen bij hun initiatieven om internationale standaarden te implementeren, best practices van financiële en duurzaamheidsverslaggeving te delen, om zo de wereldwijde harmonisatie te versterken en daarmee de financiële stabiliteit, investeringen en economische en sociale vooruitgang te faciliteren. Voor internationale handel is een goede kwaliteit verslaggeving immers cruciaal. Naast de jaarlijkse vergadering ondersteunen zij de lidstaten ook met instrumenten en concrete ondersteuningsprojecten. Zo staat duurzaamheidsverslaggeving al sinds 1995 structureel op de agenda. Gedurende de jaren hebben ze een internationale toolkit ontwikkeld. Deze wordt met name door landen in ontwikkeling en opkomende markten gebruikt en bevat:

• Accounting Development Tool, gericht op het ontwikkelen van een goede infrastructuur voor een goede kwaliteit van verslaggeving, bestaande uit vier pijlers: Legal and regulatory framework; Institutional framework; Human capacity: The capacity-building process itself. (UNCTAD-ISAR 2015).
• Guidance on Core Indicators for Sustainability and Sustainable Development Goal (SDG) Impact Reporting, sinds 2016 ontwikkeld en steeds geupdated, bestaande uit twaalf thema’s met 34 core indicatoren: vier op economisch gebied (acht indicatoren), zes op milieugebied (twaalf indicatoren), vier op sociaal gebied (zeven indicatoren) en twee op institutioneel gebied (governance en ethiek) (zeven indicatoren) (UNCTAD-ISAR 2022).
• Training Manual en tutorials (UNCTAD-ISAR 2020) en Tackling the Sustainability Reporting Challenge: A Policy Guide. (UNCTAD-ISAR 2022).

Via de jaarlijkse vergaderingen wordt een goed inzicht verkregen in de status van de implementatie van internationale en regionale standaarden wereldwijd, de good practices en de uitdagingen. Ook is het een belangrijk netwerkmoment tussen de verschillende landen en de internationale en regionale standardsetters.

Waardeketen

Naar mijn mening zijn we in Europa veel bezig met interne marktontwikkelingen en gaan we voorbij aan de positieve ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheidsverslaggeving en assurance in landen in ontwikkeling en opkomende markten.

'De verschillende nationale initiatieven zijn indrukwekkend.'

Als we het hebben over de valuechain of waardeketen, dan zijn we te weinig bezig met de uitdagingen die duurzaamheidsverslaggeving in met name landen in ontwikkeling met zich meebrengt. Tegelijkertijd hebben zij minder last van de 'wet van de remmende voorspong' en is te zien hoe snel hoe AI en digitalisering zich heeft ontwikkeld in markten als India, Bangladesh en Columbia.

De verschillende nationale initiatieven zijn indrukwekkend. Tijdens de vergadering worden op basis van bijna vijftig ingestuurde initiatieven op het gebied van duurzaamheidsverslaggeving en assurance ook een aantal prijzen uitgereikt.

UNCTAD-ISAR probeert naast updates ook jaarlijks de discussie te stimuleren over nieuwe ontwikkelingen. Daarom stond dit jaar naast het eerste agenda-item (1) Review of developments in the harmonization of sustainability reporting requirements and their practical implementation ook een tweede paper op de agenda (2) Integrating biodiversity and human capital considerations into sustainability reporting. Dit agenda-item is bewust gekozen, omdat de IFRS-International Sustainability Standards Board deze twee onderwerpen in haar 2024-2026 werkprogramma heeft staan.

De paper van UNCTAD-ISAR beschrijft een vergelijking van de verschillende standaarden die beschikbaar zijn op het gebied van biodiversiteit en human capital, gaat expliciet in op de noodzaak van overheidsmaatregelen, institutionele maatregelen en capacity building maatregelen (zie ook de eerdere structuur van de accounting development tool). Hierbij is expliciet aandacht voor de uitdagingen van landen in ontwikkeling.  

Rondom de twee agendapapers worden veel sprekers uitgenodigd, die korte presentaties geven, gevolgd door de discussie met de zaal met afgevaardigden. De presentaties laten zien dat veel landen in ontwikkeling, opkomende markten en ontwikkelde landen de standaarden S1 en S2 van de International Sustainability Standards Board willen implementeren, soms ook met aanpassingen. Ook laten de presentaties zien dat assurance (op met name CO₂-informatie) al is geïmplementeerd of gaat worden geïmplementeerd. Een positieve ontwikkeling dus. De presentaties over biodiversiteit en human capital zijn nog wat meer gericht op de relevantie ervan en wat er inmiddels beschikbaar is, of hoe hierover al wordt gerapporteerd.

Publieke sector

Ook aan de publieke sector is aandacht besteed. Voorafgaand aan de jongste meeting had UNCTAD-ISAR een workshop over sustainability assurance in de public sector georganiseerd. Centraal stond de Exposure Draft van de Internationale Public Sector Standards Board (IPSASB): Sustainability Reporting Standard (SRS) Exposure Draft 1, Climate-related Disclosures (IPSASB 2024).

Hoewel onze aandacht vaak uitgaat naar organisaties als IFRS, EFRAG en de IAASB, moeten we ook niet vergeten dat veel opkomende markten en landen in ontwikkeling zijn gebaat bij een platform dat wat meer aandacht besteed aan verslaggeving in het midden- en kleinbedrijf en de uitdagingen van landen waar de institutionalisering van verslaggeving nog wat minder robuust is. UNCTAD-ISAR speelt hierin een belangrijke verbindende rol.

De agendapapers en presentaties van de jongste UNCTAD-ISAR-vergadering (november 2025) zijn in te zien via de website van UNCTAD.