Het accountantsberoep heeft een poortwachtersfunctie in onze samenleving. Geef dat niet uit handen en maak er wat goeds van met elkaar, aldus Margreeth Kloppenburg.

Discussie Column 24 februari 2020

Maak er wat van

Nauwelijks bekomen van de rapporten van Brydon, MCA en CTA hoorde u wellicht ook op het Radio1 journaal over de povere uitkomsten van het onderzoek naar werkdruk en ongewenst gedrag binnen uw sector, door de Inspectie SZW. En las u een dag later, net als ik, het FD-commentaar met de titel "Wie wil er nog accountant worden?" als genadeklap.

Als je niet beter weet, en dat doet de gemiddelde mediagebruiker, is de afdronk van de stroom aan berichtgeving van de afgelopen periode nogal bitter. Er voltrekt zich dan ook voor onze ogen steeds meer een catch-22-achtige situatie. Een catch-22 is een paradoxale situatie waarin het onmogelijk is om een gewenste uitkomst te bereiken doordat de 'regels' dat vanwege tegenstrijdigheden niet toelaten.

Die 'regels' zijn in dit geval dat gelijktijdig én de kwaliteit van uw werk nog verder omhoog moet én goede arbeidskrachten schaars zijn, er dus (nog) harder gewerkt wordt, wat dan weer niet bijdraagt aan de kwaliteit van het werk, wat leidt tot nog meer rapporten en druk, bovenop de berichten in de media van de afgelopen periode, die vermoedelijk opgeteld geen heel aantrekkelijke advertorial vormen voor een jonge pientere VWO'er om met volle overtuiging te kiezen voor een toekomst in een sector waar de problemen kennelijk zo halsstarrig zijn. En zo leidt dit alles tot een steeds meer onderkend risico van een 'negatieve spiraal', die, als je niet uitkijkt, uitmondt in een in het Engels zo mooi geformuleerde 'Death by good intentions'.

Ook kunnen we nu toch wel vaststellen, zelfs los bekeken van de discussie of er nu wel of geen probleem is, dat deze wind niet vanzelf overwaait. De MCA blijft (vermoedelijk) monitoren, de Inspectie SZW herinspecteren, de AFM toezicht houden in versterkte formatie. Kortom, u ligt met elkaar als vakgenoten voorlopig nog dik onder het vergrootglas, in afwachting van hoe de kaarten uiteindelijk politiek geschud worden. Maar dat u collectief op uw rug ligt en voortdurend geanalyseerd en becommentarieerd wordt, wil niet zeggen dat u geen invloed heeft.

Zolang de NBA een publiekrechtelijke organisatie is en de overheid het beheer van uw (belangrijk geachte publieke) functie aan de NBA heeft uitbesteed, beschikt u als beroepsgroep nog steeds over een grote mate van professionele autonomie. En via de democratische grondslag van de NBA kunt ook u als individueel lid invloed uitoefenen op besluitvorming. Dat u daarin kopschuw bent geraakt, kan ik mij best voorstellen. Feit blijft dat invloed wel mogelijk, maar een keuze voor afzijdigheid als berichten in de media in deze frequentie blijven komen, niet wijs is.

Dat veronderstelt wel dat u in staat bent om over de grenzen van uw eigen gekozen entiteit heen te kijken en veel meer als collectief de verantwoordelijkheid neemt voor de richting van uw vak. Dat u op een ledenvergadering juist nu sterker uw stem laat horen en vooral ook met veel meer. Ook de nieuwe architectuur van de in oprichting zijnde faculties en communities bij de NBA biedt u directer de kans invloed uit te oefenen.

Elkaar opnieuw vinden is niet eenvoudig als het druk is, als er een 'war on talent' bezig is, als macht de agenda bepaalt, als u elkaar beschouwt als concurrent, als lid van een andere ledengroep of als ander type kantoor of business.
In de volgordelijkheid der dingen bent u primair vakgenoten. U deelt samen een titel, een register, een eervol vak, belangrijke waarden. U heeft als collectief een poortwachtersfunctie in onze samenleving. Geef het niet uit handen en maak er wat goeds van met elkaar. Draag bij. Bouw. Creëer. Dat brengt nieuwe zuurstof in een systeem, werkt aanstekelijk en maakt de sector toekomstbestendig en aantrekkelijker. U bent met ruim twintigduizend sterk. Maak er wat van.

NB: 'Maak er wat van' is ook de titel van een goed lied van Bert en Ernie. De laatste regel van het refrein is ook fijn hoopvol: "Moet je maar eens kijken wat er allemaal niet kan!"