Laten we de verschillende accountantstitels koesteren en onze stakeholders beter duidelijk maken welke dienstverlening van een RA of AA mag worden verwacht, meent Jan-Pieter Bos.

Discussie Column Vandaag

We zijn uiteindelijk allemaal accountant

In een interview in het FD, voorafgaand aan de ledenvergadering waarin hij afscheid nam, stelde Kris Douma dat hij het nog ziet gebeuren dat we als beroepsgroep één accountantstitel gebruiken. Een persoonlijke mening van een scheidend voorzitter, maar ook een onderwerp dat eens in de zoveel jaren de kop opsteekt. Een veelgehoord argument is dat het voor het maatschappelijk verkeer onduidelijk is wat een RA of AA doet. Ook wetgevers weten dit onderscheid niet en vragen daarom steevast om een controleverklaring van een certificeringsbevoegde accountant bij bijvoorbeeld subsidieregelingen. De gehoorde oplossing: alle accountants voeren de algemene titel 'accountant'. Maar ik vermoed dat wij, de accountants, de enigen zijn die zich hierover druk maken. Laten we de verschillende titels koesteren en ons inspannen om onze stakeholders duidelijk te maken welke dienstverlening de RA of AA verricht.

Voor de beroepsgroep is het onderscheid duidelijk, de verschillende titels houden verband met de opleidingsgraad. Daarnaast wordt in het register opgenomen of je al dan niet certificeringsbevoegd bent. De verschillen zijn in de beroepsgroep zeer duidelijk, iedere accountant of trainee weet wat de verschillende titels inhouden. Ik vind dat het accountantsberoep overzichtelijk is gestructureerd en daarom zie ik er het nut niet van in om één accountantstitel te hanteren. Dat zie je terug in artikel 1 in de Wet op het accountantsberoep, waarin de definitie 'accountant' is opgenomen. Met accountant wordt de registeraccountant en de accountant-administratieconsulent bedoeld. Wat ik grappig vind is dat hier de definitie 'accountant' al als containerbegrip wordt gebruikt, wat eigenlijk het doel is van het gebruik van één titel.

Maar dan nu de gebruiker. Wat het werk van de RA of AA inhoudt, is voor velen per definitie al onduidelijk. Maar of we nu één titel hebben, of RA of AA hanteren, maakt het naar mijn idee niet per definitie duidelijker. De gemiddelde Nederlander weet niet wat een accountant doet en die interesseert dat ook niet. Als je het vraagt, is de meest gehoorde reactie dat we belastingaangiften of jaarrekeningen opstellen.

Begin december publiceerde John Weerdenburg in zijn column een tabelletje met de huidige assurancebevoegdheden van de accountant. Hierin zet John heel duidelijk uiteen welke accountant welke bevoegdheid heeft. Voeg hier nog de aan assurance verwante opdrachten in en klaar: duidelijk overzicht voor iedereen die een accountant nodig heeft.

Ook met één accountantstitel blijft het relevant om een dergelijk overzicht te publiceren, omdat we wel en niet certificeringsbevoegde accountants hebben. Eén titel maakt ons nog geen eenheidsworst. Sterker nog, dan mag de ene accountant wel een wettelijke jaarrekeningcontrole uitvoeren en de ander weer niet; dat zorgt ook voor onduidelijkheid.

Eén titel vraag om een wetswijziging. Ik begreep dat een wetswijziging er ruim vijf jaar voor nodig heeft voordat deze is ingevoerd. En zeker met de huidige wisselingen van kabinetten én met het aanstormende minderheidskabinet is er een reële kans dat we, voordat de vier jaar verstreken zijn, toch al weer naar de stembus moeten. Met andere woorden, een wetswijziging zou op de langebaan komen. Ik zou het niet aanbevelen om op onze handen te zitten en een wetswijziging af te wachten. Als accountants moeten we zelf de handschoen oppakken, de gebruikers uitleggen welke accountants er zijn en welke werkzaamheden ze uitvoeren. En uiteindelijk interesseert het de gebruiker geen lor of hij wordt geholpen door een RA of een AA, als hij maar het eindproduct krijgt wat hij nodig heeft. Net zoals in het ziekenhuis; als je medische hulp nodig hebt maakt het je toch ook niet uit of je wordt behandeld door specialist A of specialist B, als je maar de hulp krijgt die je nodig hebt.

Binnen de beroepsgroep weten we dat er verschillen zijn en waarom deze er zijn. De belangrijkste taak van de accountant is om duidelijk te verwoorden welk specialisme je hebt en welke dienstverlening je verricht. Desnoods kan je een zoekende cliënt naar een collega doorverwijzen die deze de juiste dienstverlening kan bieden. Maar communiceer! Zoals John aangaf in zijn column van december, communiceer bevoegdheden en verklaringen, wat mij betreft in het verklaringenloket.

In de volksmond gebruikt men het containerbegrip 'accountant' al, alleen voert de één de titel RA en de ander de titel AA. Geef je cliënten de dienstverlening die ze verwachten. Omarm de verschillen binnen onze beroepsgroep, dat maakt het tot een diverse en krachtige beroepsgroep. Iets waarop we trots moeten zijn! Ja, er zijn RA's en AA's, maar uiteindelijk zijn we allemaal accountant.