In juni jl. bracht de AFM een onderzoeksrapport uit, waaruit bleek dat een scherpere houding nodig is bij de frauderisicoanalyse door accountants. Dat rapport had, mede door de aandacht in de media, veel impact op de sector. Voor de AFM reden om op 28 september het gesprek over fraude aan te gaan met een grote groep jonge professionals, van de 'big nine'-accountantskantoren en de NBA Young Profs.

Pijn

De negatieve berichtgeving over de accountancysector die ontstond naar aanleiding van het rapport deed bij veel young profs pijn. Zij werkten de afgelopen jaren hard om de kwaliteit te verbeteren, zo werd gesteld. In het gesprek werden vragen gesteld als: In hoeverre zijn de opmerkingen in het rapport herkenbaar? Worden de aanbevelingen voldoende opgevolgd en hoe landt dit bij young profs die de werkzaamheden in detail uitvoeren? Wat kunnen en willen zij in de sector doen om de constateringen uit het rapport te ondervangen in hun dagelijkse werkzaamheden?

Volgens de deelnemers was het een open gesprek, waarin young profs en onderzoekers van de AFM ervaringen deelden en een goede discussie voerden over de bevindingen en gevolgen van het AFM-rapport. Met die input kunnen de young profs aan de slag, om een kritische dialoog aan te gaan binnen hun team en met de klant.

Lessen

De belangrijkste lessen uit het gesprek, volgens de deelnemers:

• Het vergroten van de professioneel-kritische instelling en verandering van de mindset is een van de speerpunten voor de komende jaren. De AFM gaf voorbeelden uit het onderzoek waarbij accountants beredeneren waarom frauderisico's er niet zijn, in plaats van dat zij onderzoeken en onderbouwen hoe frauderisico's zich wel kunnen voordoen.
• Enkele young profs gaven aan dat er een ingewikkeld spanningsveld bestaat tussen enerzijds het opbouwen van een vertrouwensband en klantrelatie en anderzijds het kritisch blijven op frauderisico's.
• Meerdere young profs deelden positieve ervaringen over de inzet van fraudedeskundigen bij opdrachten. Zij gaven daarbij aan dat dit doorgaans leidt tot een bredere en meer kritische blik op frauderisico's.
• De young profs hopen dat accountantsorganisaties niet met meer checklists komen naar aanleiding van het AFM-rapport. Die zorgen er niet voor dat accountants scherper worden op frauderisico's en dat hun mindset verbeterd, aldus de jonge accountants.
• Enkele accountantsorganisaties grijpen het rapport aan om het gesprek te voeren over hoe de mindset van accountants kan bijdragen aan een scherpere frauderisicoanalyse. Dit wordt positief ontvangen door de young profs. Daarnaast benoemen zij dat trainingen een belangrijk hulpmiddel kunnen zijn om de frauderisicoanalyse te verbeteren.
• De young profs kijken uit naar praktische handvatten die de NBA en de sector aan het ontwikkelen zijn.

De AFM is blij met de inzichten vanuit de young profs en neemt dit mee in de dialoog met de accountantsorganisaties. Fraude blijft een belangrijk thema in het toezicht. De AFM zal daarom de komende jaren opnieuw themaonderzoeken op het gebied van fraude uitvoeren.