Discussie Opinie 18 mei 2022

Duurzaamheid moet integraal onderdeel zijn van studie accountancy

Jonge accountants van nu zijn de leiders van de toekomst. Terwijl onze huidige leiders achterblijven, zullen zij onze planeet écht moeten redden. Toch is duurzaamheid nog steeds geen integraal onderdeel van de studie accountancy. Hoe kunnen we dit veranderen?

Alain Mulder

Tijdens het jaarlijkse congres van de EAA (European Accounting Association) van 11 tot 13 mei hoorde ik enkele effectieve suggesties, in het bijzonder tijdens de paneldiscussies van IMA (Institute of Management Accountants). Duurzaamheid zou diep in het denken van accountants verankerd moeten zijn, omdat juist wij ons bezighouden met de prioriteiten en keuzes die qua bedrijfsvoering gemaakt moeten worden. Duurzaamheid eist in toenemende mate keuzes van elke onderneming en het is ons vak om de cijfermatige analyse rondom die keuzes te maken: waaraan en waarom geven we ons geld uit? Duurzaamheid op korte en lange termijn is daarbij key.

Integraal denken

De leden van het panel gaven aan dat accountancystudies helaas veelal achterlopen. Terwijl de grote, succesvolle bedrijven verplicht worden om mee te ontwikkelen, blijft het onderwijs traag. Verandering gaat in veel te kleine stapjes. Hierdoor leiden we jonge accountants op voor een wereld die in de praktijk niet meer bestaat.

Waar deze tijd om schreeuwt, zijn accountants die integraal denken. De moderne accountant ziet niet alleen de boekhouding, maar het héle plaatje, en kan moeiteloos samenwerken met collega’s uit andere takken zoals de datawetenschap. Duurzaamheid is geen losse afdeling meer binnen het bedrijf, maar steeds vaker een integraal deel van alle bedrijfsprocessen. Daarom moet duurzaamheid bij de gehele accountancyopleiding betrokken worden.

Geef studenten realistische, inspirerende cases

Daarbij moeten studenten kunnen oefenen met casestudies. Met voorbeelden uit de praktijk kunnen we laten zien met welke lastige issues bedrijven nu al te maken krijgen. Zo leren we ze niet alleen integraal denken, maar wekken we tegelijkertijd hun interesse. We tonen aan hoe groot de verantwoordelijkheid van ons beroep is. We bieden ze een hoger doel, waarvan we wéten hoe belangrijk deze nieuwste generatie dat vindt. Accountancystudenten hebben de ambitie om werkelijk iets bij te dragen. Zo prikkelen we niet alleen hen, maar maken we ook andere jongeren nieuwsgierig. Duurzaamheid is een uitgelezen kans om te bewijzen dat accountancy geen statisch beroep is, maar juist levendig, uitdagend en actueel.

Overigens heeft duurzaamheid niet alleen betrekking op klimaat, maar het gaat ook over maatschappelijke verhoudingen. Het is een manier van oordelen. Een situatie op waarde schatten en daarop de juiste, verantwoorde reactie verzinnen. Oftewel: ethiek. Vroeger bleef ethiek in onze sector beperkt tot fraude. Maar inmiddels spreidt ethiek zich uit tot in alle haarvaten van een organisatie. Ethiek is beseffen hoe jouw bedrijf de samenleving beïnvloedt en daarin je verantwoordelijkheid nemen.

De denkfout die ons in de weg zit

Toen deze suggesties tijdens het congres werden besproken, vroeg iemand in het publiek zich af of de studie dan niet te omvangrijk werd. Met al die toevoegingen zoals duurzaamheid en nieuwe ethiek zouden er ook vakken moeten sneuvelen.

Maar in die vraag schuilt precies de denkfout die ons in de weg zit. Ethiek ís geen aparte stroming. Ethiek zou integraal onderdeel moeten zijn van élk vak. We moeten ethiek niet toevoegen, maar inlijven, tastbaar maken en actualiseren. Het is tijd om multidisciplinair en ervaringsgericht les te geven, zodat we de nieuwe generaties opleiden tot kritische, ethische denkers.

Alleen zo kunnen we de planeet beschermen en alleen zo kunnen we jongeren het hogere doel bieden, waaraan ze zo graag willen bijdragen.