Discussie Opinie 31 augustus 2022

Accountants in business zijn degenen die duurzaamheid echt mogelijk maken

Stikstof houdt Nederland in zijn greep en er wordt druk uitgevoerd op industrieën om hun bedrijfsmodel te verduurzamen. Accountants zijn in het publieke debat op dit onderwerp vrijwel onzichtbaar en ook voor de oplossing wordt nou niet direct gedacht aan accountants. Wij zijn op dit gebied te behoudend en moeten meer onze rol pakken.

Alain Mulder

Voor veel accountants zal dit vreemd klinken. We kloppen onszelf immers graag op de borst omdat we zo met duurzaamheid bezig zijn. Maar vraag de gemiddelde accountant naar zijn concrete ideeën, en hij begint vrijwel altijd over duurzaamheidsrapportages. Zeer belangrijk, maar voor échte verandering moet men nu juist bij de accountants in business aankloppen.

Bedrijven kunnen niet meer zonder duurzaam businessmodel

Het zijn niet de auditors, maar de accountants in business en cfo's die uiteindelijk het duurzame businessmodel kunnen creëren waarmee een bedrijf nog tientallen jaren succes kan hebben. En daar moet je zo snel mogelijk mee beginnen. Anders ben je straks te laat en beland je in hetzelfde parket als nu de boeren.

Zomaar een cijfer: de kans dat de temperatuur op aarde binnen vijf jaar met anderhalve graad stijgt, is vijftig procent. Alleen dit al brengt gigantische risico's met zich mee: van oogsten die mislukken tot natuurrampen die de kop opsteken. Ondertussen wordt ook de consument steeds kritischer. Hoelang kopen we nog producten bij vervuilers? Niet voor niets maken zelfs oliemaatschappijen een radicale omslag; zoals Total, dat besloot zichzelf geen oil company meer te noemen, maar TotalEnergies. Dit vooruitlopend op hun toekomstig businessmodel.

Enorme kansen voor slimme accountants

De aanpak die nodig is werd uitstekend samengevat in SF Magazine: bedrijven moeten strategische, duurzame keuzes maken om op de lange termijn waarde te kunnen blijven creëren voor hun stakeholders. Precies om die reden brachten we als IMA een rapport uit waarin we beschrijven wat accountants kunnen doen om de uitstoot van koolstof te verminderen.

Het lijkt misschien niet logisch dat accountants hierin het voortouw nemen. Maar dat is het wel degelijk. Kijk maar naar de vaardigheden die vereist zijn om een bedrijf duurzaam succesvol te maken: financiële analyse, investeringsbeslissingen, strategie, budgettering, risicomanagement en ga zo maar door - allemaal ons terrein.

Kortom: voor accountants in business is duurzaamheid juist een kans. Dus stel jezelf de belangrijke vragen. Hoe ziet ons model er nu uit? Welke investeringen zijn straks nog zinvol, waarmee moeten we zo snel mogelijk stoppen en hoe maken wij ons verdienmodel bestand tegen schokken van buitenaf?

Om een voorbeeld te geven: in de luchtvaart wordt volop onderzoek gedaan naar zuinige vliegtuigen. Mogelijk zouden er in 2028 vliegtuigen bestaan die op waterstof vliegen. Dit moeten we nog maar zien, maar het laat zien dat het betreffende bedrijf oplossingen zoekt om het verdienmodel overeind te houden. Met zo'n uitvinding bespaar je niet alleen energie, maar kun je ook nog eens vaker vliegen en meer  omzet maken. Natuurlijk zitten  hier risico's aan vast, maar het zijn tegelijkertijd enorme kansen - als je op tijd bent tenminste. Anders gaat de concurrent ermee vandoor.

Harde maar simpele conclusie

De Europese Commissie sloeg onlangs al de juiste weg in: de nieuwe Corporate Sustainability Reporting Directive gaat echt over het businessmodel van bedrijven. Duurzaamheid moet integraal onderdeel worden van de strategie, missie en visie. Geen reporting achteraf, maar een scherpe blik op de toekomst.

In 2050 wil Europa energieneutraal zijn. Dat klinkt ver weg, maar de simpele conclusie luidt: als je je kop in het zand steekt - zoals velen doen - gaat je bedrijf ten onder. Dat is geen naïef idealisme, maar de pijnlijke, harde realiteit.