'Kwaliteit gemeentelijke begroting kan beter'
Kwalitatief gezien kan de gemeentelijke begroting beter. Dat concludeert PricewaterhouseCoopers (PwC) na onderzoek gebaseerd op een literatuurstudie van een aantal onderzoeken van gemeentelijke rekenkamers naar de programmabegroting in de afgelopen vier jaar.
Een meerderheid daarvan toont aan dat de kwaliteit van de begroting onvoldoende is voor raadsleden om een kaderstellende en controlerende rol te vervullen.
"Met het oog op de komende bezuinigingen hebben gemeenten juist baat bij een kwalitatief goede programmabegroting, zodat zij de juiste - soms moeilijke - keuzes kunnen maken", stelt onderzoeker Edwin Beckers van PwC.
In een aantal onderzoeken concludeert de rekenkamer dat de programmabegroting niet volledig voldoet aan de wettelijke eisen, zoals die een aantal jaar geleden met de invoering van het duale stelsel zijn veranderd. Daarnaast blijkt dat er weinig tot geen samenhang bestaat tussen de gemeentelijke programmabegroting en andere planning & controldocumenten (zoals managementrapportages en de jaarrekening). Hierdoor kan de gemeenteraad de voortgang van geformuleerde doelstellingen slecht volgen.
Beckers: "Ook samenhang tussen de programma's ontbreekt veelvuldig in de programmabegrotingen. Doelen zijn veelal niet SMART geformuleerd, indicatoren ontbreken en maatschappelijke effecten worden wel genoemd, maar zijn lang niet altijd duidelijk te herkennen. Hierdoor wordt het moeilijk om achteraf in de jaarrekening een goede verantwoording af te leggen."
De rekenkamers doen diverse aanbevelingen om de programmabegroting te verbeteren. Een deel is gericht op de gemeenteraad, die duidelijk(er) zou moeten definiëren aan welke eisen de begroting moet voldoen.
"Een ander deel richt zich op college en ambtelijke organisatie, die de kwaliteit en leesbaarheid van de begroting kan verbeteren", weet Beckers. "Er moeten duidelijke relaties gelegd worden tussen maatschappelijke effecten, prestaties en in te zetten middelen."
De resultaten van het onderzoek worden op 13 en 14 mei aanstaande gepresenteerd tijdens de training/workshop 'Doorontwikkelen van de gemeentelijke programmabegroting' van de PwC-Academy.
Gerelateerd
Gemeenten begroten bijna zes procent meer lasten voor 2026
Nederlandse gemeenten hebben dit jaar 84,6 miljard euro aan lasten begroot voor 2026. Dat is 5,8 procent meer dan in de begrotingen voor 2025. Deze toename is kleiner...
Ondernemersorganisaties sturen 11-puntenplan naar nieuwe gemeentebesturen
Meer en betere publiek-private samenwerking is noodzakelijk om binnensteden en dorpskernen leefbaar, veilig en vitaal te houden. Ondernemers zijn een belangrijk...
Kengetallen voor gemeentefinanciën zijn aan herziening toe
De wettelijke financiële kengetallen voor toetsing van de financiële gezondheid van gemeenten zijn aan herziening toe. Dat bepleit bestuurskundige Johan de Kruijf...
PwC: Weerbaarheid moet bij gemeenten hoger op de agenda
Gemeenten en veiligheidsregio's hebben een belangrijke rol in het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid. Volgens onderzoek van PwC moet die weerbaarheid...
CBS: Gemeenten begroten ruim 15 miljard aan heffingsopbrengsten
In 2026 verwachten gemeenten 15,3 miljard euro te ontvangen uit heffingen. Dat is 6,5 procent meer dan een jaar eerder. De stijging is minder groot dan in de twee...
