Nieuws 14 maart 2014

Deloitte: Gemeenten armer, provincies nog rijker

De reserves van de gemeenten krimpen, terwijl de schuldenlast groeit. Provincies zien hun eigen vermogen sinds de kredietcrisis juist fors groeien.

Dat blijkt uit een door Deloitte gemaakte vergelijking van alle jaarrekeningen van gemeenten, provincies en waterschappen vanaf 2009, in opdracht van Binnenlands Bestuur.
De nettoschuld van gemeenten nam van 2010 tot 2012 met bijna een kwart toe van 23,8 naar 29,4 miljard euro. Het bezit van provincies nam in diezelfde crisisjaren juist toe van 12,6 naar 13,3 miljard euro.
Het eigen vermogen (de reserves) van de gemeenten daalde van 2010 tot 2012 met 140 euro tot 1.759 euro per inwoner. Dat van de provincies nam juist met 70 euro toe tot ruim 1.000 euro per inwoner. Sinds 2008 is het eigen vermogen van de provincies per inwoner verdrievoudigd.
Dat laatste is voornamelijk toe te schrijven aan de verkoop van hun deelnemingen in energiebedrijven. De daling van de gemeentelijke reserves wordt volgens Rein-Aart van Vugt van Deloitte vooral veroorzaakt door het nemen van verliezen op de grondexploitaties. 

Zowel provincies als gemeenten gingen ondanks de crisis door met investeren, maar die laatste vaker met geleend geld. De externe financiering van alle decentrale overheden bij elkaar steeg tussen 2010 en 2012 met bijna 4 miljard euro tot in totaal 48,5 miljard. 

Eerder deze week constateerde Deloitte op basis van haar Trendanalyse Gemeenten (over dezelfde jaren) dat de financiële positie van gemeenten over het algemeen wel is verslechterd maar niettemin weerbaar is gebleken. Met het oog op de decentralisaties van de taken op het gebied van jeugd, werk en zorg kan de financiële weerbaarheid volgens Deloitte wel verder onder druk komen te staan.