'Nieuwe regels nodig voor begrijpelijkere gemeentebegroting'
De regels voor het opstellen van de gemeentebegroting zijn aan vernieuwing toe. De begroting moet voor meer mensen toegankelijk en begrijpelijk zijn.
Iedereen moet de begroting en prestaties van zijn gemeente kunnen vergelijken met die van andere gemeenten.
Dat stelt de commissie vernieuwing Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) die op verzoek van de VNG in kaart heeft gebracht hoe het BBV kan worden verbeterd om de kaderstellende en controlerende rollen van de gemeenteraad te versterken.
Gemeenten met elkaar vergelijken
De commissie onder leiding van Staf Depla (wethouder Eindhoven en lid van de VNG-commissie Financiën) pleit voor betere vergelijkbaarheid van begrotingen met behoud van beleidsvrijheid voor gemeenten. Gemeenten moeten hun eigen programma-indeling kunnen kiezen, maar door een vaste indeling van de productenraming moet het makkelijker worden om de prestaties van gemeenten onderling te vergelijken. Zo krijgen gemeenteraden beter zicht op wat andere gemeenten doen en kunnen ze het beleid beter sturen.
Depla: "Elke inwoner moet in de begroting en de jaarrekening kunnen terugvinden waaraan de gemeente zijn geld besteedt. Maar in de praktijk zijn de gemeentefinanciën nu nog vaak het werkterrein van specialisten. Dat moet anders, want daarvoor zijn de gemeentefinanciën te belangrijk. Raadsleden moeten de financiële kaders stellen."
Accountantscontrole
Ook het systeem van de accountantscontrole vraagt volgens de commissie om aanpassingen. Het huidige systeem van wettelijke accountantscontrole is te veel gebaseerd op het systeem voor het bedrijfsleven; gemeenten vinden dit niet effectief en niet efficiënt. De commissie stelt voor in samenwerking met het ministerie van BZK en de NBA te onderzoeken wat een adequaat systeem is.
Vervolgtraject
Het adviesrapport van de commissie is vorige week gepresenteerd aan het VNG-bestuur en wordt aangeboden aan alle gemeenten, de ministeries van BZK en Financiën, het IPO en de Unie van Waterschappen. De commissie stelt voor om de adviezen samen met het ministerie van BZK en andere relevante partijen uit te werken in een aantal concrete voorstellen.
Het VNG-bestuur heeft Staf Depla gevraagd de gesprekken voor te bereiden en te leiden tussen de VNG, de ministeries van BZK en Financiën en de accountantssector over de doelmatigheid en de doeltreffendheid van de accountantscontrole.
De commissie vernieuwing BBV bestond naast Staf Depla uit vertegenwoordigers van gemeenten en van het ministerie van BZK en een adviseur vanuit de provincies.
- Download het rapport 'Vernieuwing van de begroting en verantwoording van gemeenten'
Gerelateerd
Gemeenten begroten bijna zes procent meer lasten voor 2026
Nederlandse gemeenten hebben dit jaar 84,6 miljard euro aan lasten begroot voor 2026. Dat is 5,8 procent meer dan in de begrotingen voor 2025. Deze toename is kleiner...
Ondernemersorganisaties sturen 11-puntenplan naar nieuwe gemeentebesturen
Meer en betere publiek-private samenwerking is noodzakelijk om binnensteden en dorpskernen leefbaar, veilig en vitaal te houden. Ondernemers zijn een belangrijk...
Kengetallen voor gemeentefinanciën zijn aan herziening toe
De wettelijke financiële kengetallen voor toetsing van de financiële gezondheid van gemeenten zijn aan herziening toe. Dat bepleit bestuurskundige Johan de Kruijf...
PwC: Weerbaarheid moet bij gemeenten hoger op de agenda
Gemeenten en veiligheidsregio's hebben een belangrijke rol in het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid. Volgens onderzoek van PwC moet die weerbaarheid...
CBS: Gemeenten begroten ruim 15 miljard aan heffingsopbrengsten
In 2026 verwachten gemeenten 15,3 miljard euro te ontvangen uit heffingen. Dat is 6,5 procent meer dan een jaar eerder. De stijging is minder groot dan in de twee...
