'Zorginstanties en corporaties straks ook eigen controlerichtlijnen?'
De commissie Depla pleit in een recent rapport onder meer voor een andere accountantscontrole bij gemeenten. Dit vanwege de 'eigenheid' van gemeenten. De reacties lopen uiteen.
Dat blijkt uit commentaren in het artikel 'Knuppel in het hoenderhok' in het oktobernummer van Accountant.
Een van de aanbevelingen in het rapport van de commissie Depla betreft de controlerichtlijnen en beroepsregels in NV COS. De daarin vervatte eisen zijn de afgelopen jaren sterk toegenomen door diverse incidenten, maar ten onrechte ook van toepassing op gemeenten, vindt de commissie.
"Ik vind dat we fundamenteel moeten nadenken over hoe je bij de controle rekening kunt houden met de eigenheden van overheden", aldus commissievoorzitter Staf Depla in een toelichting. "Gemeenten hanteren toch ook een ander type verslaggeving? Spreekt het niet vanzelf dat de factoren die tot een ander type verslaggeving geleid hebben ook reden zijn tot een andere controle?"
Vanuit de beroepsgroep klinken uiteenlopende reacties op dit pleidooi.
Marita de Hair, voorzitter van de NBA-werkgroep Decentrale Overheden, toont zich begripvol. "De NBA gaat hierover graag het gesprek aan", zegt ze. Complexiteit in combinatie met moeilijk uitvoerbare regelgeving kan volgens haar inderdaad leiden tot ongewenst gedetailleerde controles. "Maar we moeten misschien beter uitleggen hoe dat stand komt en wat men kan verwachten van die controles."
Martine Koedijk en David van Hooff, respectievelijk gemeenteaccountant en senior auditmanager bij de gemeente Amsterdam, hebben wat minder begrip. Van Hooff is "verrast en hier en daar verbaasd" over het rapport.
Koedijk: "Ik herken in de oproep van een ‘controle-light' niet het geluid van de opdrachtgever van de jaarrekeningcontrole, de gemeenteraad."
Volgens Koedijk en Van Hooff zou de NBA juist ook met die opdrachtgever, de gemeenteraad, moeten praten. Want het is niet aan de gemeente om de reikwijdte van de accountantscontrole te bepalen.
Van Hooff: "Het kan toch niet zo zijn dat als gemeentes het niet eens zijn met wet- en regelgeving of als ze de administratieve last dan wel de controledruk te hoog vinden, dat de accountant ze 'dan maar' minder gaat controleren? Dat onderwerp zal de commissie toch echt met de wetgever moeten bespreken."
Over het voorstel om gemeenten te gaan controleren met een aparte set richtlijnen bestaat meer eensgezindheid. "Dat gaat niet gebeuren", denkt Koedijk. Dat in het rapport in dit verband het voorbeeld rond de grondexploitatie wordt aangehaald, vindt ze zelfs "een beetje eng". "Op dat terrein is de afgelopen jaren veel misgegaan en gemeenten hebben door hun ingenomen grondposities en de marktontwikkelingen veel moeten afwaarderen. De suggestie dat de controlerichtlijnen de moeilijkheden hebben veroorzaakt, is niet juist."
De Hair ziet evenmin heil in dubbele controlestandaarden. "Ik weet niet hoe ik mij dat moet voorstellen. Het gaat vaak om waarderingen en waarderingsmethodes. Moet ik dezelfde methode voor een nv goedkeuren en voor een gemeente afkeuren? Een goede schatting is toch echt een generiek gegeven."
Bovendien ziet De Hair niet waar zo'n opsplitsing van de COS zou eindigen. "Krijgen zorginstanties dan ook eigen richtlijnen, en woningcorporaties, en publiek-private samenwerkingsverbanden? Die hebben allemaal een eigen karakter."
Gerelateerd
Gemeenten begroten bijna zes procent meer lasten voor 2026
Nederlandse gemeenten hebben dit jaar 84,6 miljard euro aan lasten begroot voor 2026. Dat is 5,8 procent meer dan in de begrotingen voor 2025. Deze toename is kleiner...
Ondernemersorganisaties sturen 11-puntenplan naar nieuwe gemeentebesturen
Meer en betere publiek-private samenwerking is noodzakelijk om binnensteden en dorpskernen leefbaar, veilig en vitaal te houden. Ondernemers zijn een belangrijk...
Kengetallen voor gemeentefinanciën zijn aan herziening toe
De wettelijke financiële kengetallen voor toetsing van de financiële gezondheid van gemeenten zijn aan herziening toe. Dat bepleit bestuurskundige Johan de Kruijf...
PwC: Weerbaarheid moet bij gemeenten hoger op de agenda
Gemeenten en veiligheidsregio's hebben een belangrijke rol in het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid. Volgens onderzoek van PwC moet die weerbaarheid...
CBS: Gemeenten begroten ruim 15 miljard aan heffingsopbrengsten
In 2026 verwachten gemeenten 15,3 miljard euro te ontvangen uit heffingen. Dat is 6,5 procent meer dan een jaar eerder. De stijging is minder groot dan in de twee...
