Gemeenten armer, provincies rijker
De netto schulden van gemeenten zijn tussen 2010 en 2013 gestegen van 23,8 naar 31,1 miljard euro. Per inwoner is dat een stijging van 1.433 naar 1.849 euro.
Dat blijkt uit de financiële trendanalyse die Deloitte heeft opgesteld van gemeenten, provincies en waterschappen. Tegenover de verslechtering van de financiële positie van gemeenten staat een verbetering van die van provincies: voornamelijk door de verkoop van deelnemingen in energiebedrijven steeg het eigen vermogen van provincies tussen 2008 en 2013 van 5,2 naar 16,6 miljard euro.
Overigens stijgt ook het eigen vermogen van gemeenten licht, maar die toename weegt in de verste verte niet op tegen de nieuwe schulden die gemeenten zijn aangegaan. Het zijn met name infrastructurele werken zoals rioleringen die de nieuwe financieringen noodzakelijk maken.
Bij deze gemiddelde cijfers merkt Rein-Aart van Vlugt, partner bij Deloitte, op dat de verschillen tussen lokale overheden zeer groot zijn. Bij de provincies zijn Zuid- en Noord-Holland, Zeeland, Utrecht en Flevoland minder weerbaar dan de andere landsdelen.
Bij de gemeenten zijn het vooral de middelgrote (meer dan vijftigduizend inwoners) en de grote gemeenten (meer dan honderdduizend) die relatief zwaar zijn getroffen door de economische crises. "Ze hebben grote verliezen geleden op hun grondexploitaties en dat heeft een nadelig effect gehad op het eigen vermogen en de nettoschuld", aldus Van Vlugt.
Gerelateerd
Gemeenten begroten bijna zes procent meer lasten voor 2026
Nederlandse gemeenten hebben dit jaar 84,6 miljard euro aan lasten begroot voor 2026. Dat is 5,8 procent meer dan in de begrotingen voor 2025. Deze toename is kleiner...
Ondernemersorganisaties sturen 11-puntenplan naar nieuwe gemeentebesturen
Meer en betere publiek-private samenwerking is noodzakelijk om binnensteden en dorpskernen leefbaar, veilig en vitaal te houden. Ondernemers zijn een belangrijk...
Kengetallen voor gemeentefinanciën zijn aan herziening toe
De wettelijke financiële kengetallen voor toetsing van de financiële gezondheid van gemeenten zijn aan herziening toe. Dat bepleit bestuurskundige Johan de Kruijf...
PwC: Weerbaarheid moet bij gemeenten hoger op de agenda
Gemeenten en veiligheidsregio's hebben een belangrijke rol in het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid. Volgens onderzoek van PwC moet die weerbaarheid...
CBS: Gemeenten begroten ruim 15 miljard aan heffingsopbrengsten
In 2026 verwachten gemeenten 15,3 miljard euro te ontvangen uit heffingen. Dat is 6,5 procent meer dan een jaar eerder. De stijging is minder groot dan in de twee...
